کتاب «مفاهیم یجب ان تصحح» نقدی بر وهّابیّت

کتاب «مفاهیم یجب ان تصحح» نقدی بر وهّابیّت

سوال :کتاب «مفاهیم یجب ان تصحح» از کیست؟

پاسخ : این کتاب مربوط به یوسف بن علوى است. او عالم شجاعى بود که در مکّه مى زیست و حلقه درس قابل توجّهى داشت، علما و بزرگان مکّه و رجال سیاسى کشور سعودى احترام فوق العاده اى براى او قائل بودند؛ وى در این اواخر دیده از جهان بربست و موجى از تأثّر و اندوه منطقه را فرا گرفت.

او که خود را «خادم العلم الشریف بالبلد الحرام» مى خواند پیرو مذهب «مالکى» بود و از ذرّیه زهراى مرضیّه و به لقب «الحسنى» افتخار مى کرد و به دنبال نام خود آن را مى نگاشت.
حلقه درس او در ...

ادامه نوشته

حضرت علی اصغر(ع)، طفل شیرخوار امام حسین(ع)

حضرت علی اصغر(ع)، طفل شیرخوار امام حسین(ع)

سوال :حضرت علی اصغر(علیه السلام) چگونه به شهادت رسید؟

پاسخ : هنگامى كه امام(عليه السلام) شهادت خاندان وفرزندانش را ديد و از آنان كسى جز امام و زنان و كودكان و فرزند بيمارش ـ امام سجّاد(عليه السلام) ـ نماند، ندا داد:...

ادامه نوشته

تبدیل شدن اعراب جاهلی به انسان های متمدن

تبدیل شدن اعراب جاهلی به انسان های متمدن

سوال :امام علی(ع) نعمت های فراوانی که در سایه اسلام نصیب مسلمانان شد را چگونه بیان می نماید؟

پاسخ : امام علی(علیه السلام) در آغاز خطبه چهارم نهج البلاغه به نعمتهاى فراوان و چشمگیرى که در سایه اسلام نصیب مسلمانان ـ مخصوصاً مسلمانان آغاز اسلام ـ شد اشاره کرده و در سه جمله کوتاه که با تشبیهات زیبایى همراه است این مطلب را چنین توضیح مى دهد: «به وسیله ما در تاریکیهاى (جهل و گمراهى و جاهلیّت) هدایت یافتید و به کمک ما به اوج ترقّى رسیدید و در پرتو شعاع ما (خاندان پیامبر(صلى الله علیه وآله وسلم)) صبح (سعادت) شما درخشیدن گرفت و تاریکیها پایان یافت» (بِنَا اهْتَدَیْتُمْ(1) فِى الظَّلْماءِ(2)، وَ تَسَنَّمْتُمْ(3) ذُرْوَة(4) الْعَلْیاءِ، وَ بِنا اَفْجَرْتُمْ(5) عَنِ السِّرارِ(6)).

در جمله اوّل...
ادامه نوشته

ماجرای جنگ نهروان

ماجرای جنگ نهروان

سوال :ماجرای جنگ نهروان چه بود؟

پاسخ : گروه «خوارج» از درون «جنگ صفّین» و داستان «حکمیّت» آشکار شدند و این یکى از پیامدهاى دردناک آن جنگ ویرانگر و خانمانسوز بود.

گروهى که حکمیّت را نخست پذیرفته بودند و بعد پشیمان شدند و آن را بر خلاف قرآن و کفر مى پنداشتند، وقاحت و بى شرمى را به جایى رساندند که به امام(علیه السلام) اصرار کردند که توبه نمایند وگرنه به نبرد با آن حضرت بر مى خیزند!
«على»(علیه السلام) که اختلاف شدید را در داخل لشکر ملاحظه کرد (و مشاهده نمود که منافقان پیوسته این آتش را دامن مى زنند) دستور مراجعت به «کوفه» را صادر فرمود.
در «کوفه» دوازده هزار نفر از افراد لجوج و متعصّب، از مردم جدا شدند و به «حروراء» که قریه اى در دو میلى «کوفه» بود رفتند و به همین دلیل این گروه از خوارج، حروریّه نامیده شدند. سرانجام در سرزمین «نهروان» که در نزدیکى حروراء بود آماده جنگ شدند. عجب این که...
ادامه نوشته

علت پذیرش بیعت مردم از سوی امام علی(ع)

علت پذیرش بیعت مردم از سوی امام علی(ع)

سوال :علت پذیرش بیعت مردم از سوی امام علی(ع) چه بود؟

پاسخ : امام(علیه السلام) در آخرین فراز از خطبه شقشقیه، دلایل پذیرش بیعت را به وضوح بیان مى کند و اهداف خود را از این پذیرش در جمله هاى کوتاه و بسیار پر معنا شرح مى دهد و در ضمن روشن مى سازد که اگر این اهداف بزرگ نبود، کمترین ارزشى براى زمامدارى بر مردم قائل نبود، مى فرماید:...

ادامه نوشته

ماجرای جنگ جمل

ماجرای جنگ جمل

سوال :جنگ جمل چگونه اتفاق افتاد؟

پاسخ : حدود سه ماه بیشتر از بیعت با امیرمؤمنان «على»(علیه السلام) نگذشته بود که تحمّل عدالت آن حضرت بر گروهى از مستکبران، سخت و ناگوار آمد و مخالفتها از سوى آنان شروع شد. «معاویه» در شام پرچم مخالفت را بر افراشت و حاضر به پذیرش بیعت نبود و براى رویاروى با حضرت آماده جنگ مى شد. «على»(علیه السلام) به فرمانداران خود در سه شهر «کوفه» و «بصره» و «مصر» نامه نوشت تا نیروهاى جنگى خود را براى مقابله با «معاویه» اعزام دارند.

در این گیر و دار «طلحه» و «زبیر» به بهانه سفر عمره، راهى «مکّه» شدند و در «مکّه»، «عایشه» را که از بیعت با آن حضرت ناراضى بود با خویش همراه کردند و به عنوان هوادارى از خون عثمان به سمت «بصره» حرکت نمودند.
قراین به خوبى گواهى مى داد که آنها...
ادامه نوشته

ماجرای جنگ صفیّن

ماجرای جنگ صفیّن

سوال :جنگ صفیّن چگونه اتفاق افتاد؟

پاسخ : بعد از پایان «جنگ جمل» على(علیه السلام) به «کوفه» آمده، به «معاویه» نامه نوشت و او را دعوت به بیعت و اطاعت نمود; ولى «معاویه» از پاسخ دادن تعلّل ورزید و در مقابل، مردم شام را به خوانخواهى «عثمان» دعوت نمود; حتّى بعضى را مأمور کرد که در همه جا اعلام کنند قاتل «عثمان»، «على»(علیه السلام) بوده است و سرانجام در پاسخ یکى از نامه هاى «على»(علیه السلام) به آن حضرت اعلام جنگ داد و مردم شام را براى این کار بسیج کرد. «على»(علیه السلام) پیش دستى فرمود و مردم «کوفه» را براى رفتن به سوى «صفّین» بسیج نمود، اکثریّت قریب به اتّفاق مردم، دعوتش را پذیرفتند و حرکت کردند. امام(علیه السلام) سپاه خود را به لشکریانى تقسیم کرد، بر هر لشکرى ...

ادامه نوشته

اشاعه شستن پا از طرف حکومت

 اشاعه شستن پا از طرف حکومت
سوال: آیا شستن پا به حکم قرآن بود یا به اصرار حاکمان؟
پاسخ: حاکمان اصرار بر شستن پاها به جاى مسح داشتند و مردم را به آن وادار مى کردند، چرا که زیر پاها کثیف بود و بخش عمده اى از مردم پابرهنه بودند، به نظرشان بهتر این آمد که به جاى مسح، پاها را بشویند. این نکته در برخى نقل ها آمده است، از جمله:
ادامه نوشته

ماجراى گوساله پرستى بنى اسرائيل در قرآن

ماجراى گوساله پرستى بنى اسرائيل در قرآن
سوال: ماجراى گوساله پرستى بنى اسرائيل در قرآن چگونه بيان شده است؟
پاسخ:

در آيات85 تا 96 سوره طه به ماجراى گوساله سامرى اشاره شده است، مى فرمايد: «ما قوم تو را بعد از تو، آزموديم و سامرى آنها را گمراه ساخت. ـ موسى خشمگين و اندوهناك به سوى قوم خود بازگشت و گفت: "اى قوم من! مگر پروردگارتان وعده نيكويى به شما نداد؟! آيا مدّت (جدايى من از) شما به طول انجاميد، يا مى خواستيد غضب پروردگارتان بر شما نازل شود كه از وعده من تخلف كرديد؟!" ـ گفتند: ...

ادامه نوشته

قتل و غارت بسر بن ابي ارطات به دستور معاويه

قتل و غارت بسر بن ابي ارطات به دستور معاويه
سوال: بسر بن ابي ارطات به دستور معاويه چه کرد؟!
پاسخ: در تاريخ اليعقوبى آمده: معاويه، بُسْر بن ابى اَرطات را با سه هزار نفر فرستاد و به او گفت: برو تا به مدينه بگذرى. اهل مدينه را آواره كن، به هر كه گذشتى او را بهراسان و به هر كس رسيدى كه مالى داشت و در اطاعت ما نبود، غارتش كن. به مردم مدينه چنين وانمود كن كه قصد جانشان را كرده اى و هيچ برائت و عذرى نزد تو ندارند. پيش برو تا به مكّه برسى. در مكّه متعرّض كسى نشو. مردم بين مكّه و مدينه را به وحشت بينداز و آنان را آواره و پراكنده ساز. سپس پيش برو تا به صنعا برسى، كه آن جا پيروانى داريم و نامه آنان به من رسيده است.
بُسر خارج شد. به هيچ قبيله اى از قبايل عرب نمى گذشت، مگر آن كه...
ادامه نوشته

فعاليت هاى سياسى و اجتماعى و علمى امام عسکری(ع)

فعاليت هاى سياسى و اجتماعى و علمى امام عسکری(ع)
سوال: امام عسکری(ع) در دوران امامت خود چه فعالیتی داشتند؟
پاسخ: امام عسكرى، با وجود همه فشارها و كنترلها و مراقبتهاى بى وقفه حكومت عباسى، يك سلسله فعاليت هاى سياسى و اجتماعى و علمى در جهت حفظ اسلام و مبارزه با افكار ضد اسلامى انجام مى‏ داد كه مى‏توان آنها را بدين گونه خلاصه كرد:
ادامه نوشته

سرانجام قیام مختار

سرانجام قیام مختار
سوال: قیام مختار چگونه پایان پذیرفت؟
پاسخ:  تعدادى از سران جنايتكار كوفه كه از شمشير مختار زخم دار شده بودند در بصره نزد مصعب بن زبير ـ برادر عبدالله بن زبير ـ جمع شده بودند. «شَبَث بن ربعى» و «محمّد بن اشعث» از جنايت كاران كربلا از جمله آنها بودند. آنان مدام مصعب را به جنگ با مختار تحريك مى كردند.(1)
«دينورى» تعداد فراريان كوفه را كه در بصره اجتماع كرده بودند حدود ده هزار نفر مى داند.(2)
سرانجام مصعب از سربازان خود و فراريان كوفه،...

ادامه نوشته

علت اظهار پشیمانی یزید از کشتن امام حسین(ع)

علت اظهار پشیمانی یزید از کشتن امام حسین(ع)
سوال: آیا یزید از این که امام حسین(ع) را به قتل رسانده پشیمان بود؟
پاسخ: برای تبیین این سوال به چند تحلیل از بزرگان شیعه و سنی اکتفا می کنیم. مرحوم مجلسی میفرمائید:
همسر يزيد به نام هند ـ دختر عبدالله بن عامر ـ چون شنيد سر امام حسين(عليه السلام) بر سر در خانه اش آويخته شد، پرده حرمسرا را پاره كرد و پريشان حال و بدون حجابِ كافى وارد مجلس يزيد شد. و رو به يزيد كرد و گفت: اى يزيد! چرا سر فرزند فاطمه دختر رسول خدا(صلى الله عليه وآله) را بر سر در خانه من آويخته اى؟ 
ادامه نوشته

چه دلائلی بر امکان ورود کاروان اسیران به کربلا در روز اربعین وجود دارد؟

دلائل ورود اسرا به کربلا در اربعین
سوال: چه دلائلی بر امکان ورود کاروان اسیران به کربلا در روز اربعین وجود دارد؟
پاسخ: به چند دليل، امكان ورود اهل بيت حسينى(عليه السلام) را در اربعين اول به كربلا نمى توان به كلّى انكار كرد، بلکه با بررسی آنها و جمع بین اقوال ورود آنها به کربلا تقویت می شود: 
1. تصريح مورّخانى قبل از سيد بن طاووس: هرچند برخى از محققان گفته اند كه اين سخن نخستين بار توسط سيد بن طاووس در قرن هفتم مطرح شد، ولى جستجوى تاريخى نشان مى دهد، پيش از آن بزرگوار و يا معاصر با وى ديگران نيز اين مطلب را ابراز داشته اند، كه در اينجا به برخى از آنان اشاره مى كنيم:
الف) ابوريحان بيرونى (متوفاى 440 ق) در الآثار الباقيه مى نويسد:

ادامه نوشته

خلفای عباسی در جستجوی مهدی موعود(ع)

خلفای عباسی در جستجوی مهدی موعود(ع)

خاندان عباسى و پيروان آنان، طبق روايات و اخبار متواتر، مى‏دانستند مهدى موعود كه تار و مار كننده كليه حكومت هاى خود كامه است، از نسل حضرت عسكرى (ع) خواهد بود، به همين جهت پيوسته مراقب وضع زندگى او بودند تا بلكه بتوانند فرزند او را به چنگ آورده و نابود كنند (همچون تلاش بيهوده فرعونيان براى نابودى موسى!)
 به همین دلیل، فشار و اختناق در مورد پيشواى يازدهم فوق العاده شديد بود و از هر طرف او را تحت كنترل و نظارت داشتند. حكومت عباسى به قدرى...
ادامه نوشته

اوضاع سیاسی اجتماعی عصر امام حسن عسکری(ع)

خلفاى عباسى از هر گونه اِعمال فشار و محدودیت نسبت به امامان دریغ نمى‏ كردند و این فشارها در عصر امام جواد و امام هادى و امام عسكرى در  سامرّاء به اوج خود 

رسید. شدّت این فشارها به قدرى بود كه سه پیشواى بزرگ شیعه كه در مركز حكومت آنها ...

ادامه نوشته

مهتدی، خلیفه عباسی

«مهتدى »، دومين خليفه معاصر امام يازدهم، و چهاردهمين خليفه عباسى بود كه پس از قتل برادرش «معتز» در سال 255 ه" بر مسند خلافت تكيه زد.مهتدى نيز بسان برادر، استقلالى در كارها نداشت و پيوسته بازيچه دست تركان دربار عباسى بود. مهتدى ، در قياس با ديگر خلفى عباسى ، فردى معتدل بود، و از نظر اخلاق و رفتار بى شباهت به «عمر بن عبدالعزيز» در ميان خلفى بنى اميه نبود. او گاهى مى‏ گفت:

ادامه نوشته

نفوذ ترکان در حکومت بنی عباس

نفوذ ترکان در حکومت بنی عباس

پس از قتل متوكل، تركان بر امور كشور مسلط شدند و به جاى اينكه خليفه فرمانده آنان باشد، خليفه را به زير فرمان خود در آوردند، به گونه اى كه اگر خليفه به خواسته‏ ى آنان تن نمى ‏داد، نقشه بركنارى يا قتل او را مى ‏كشيدند. داستانى كه ذيلاً ياد آور مى‏ شويم گواه اين معنا است:روزى «معتز» گروهى از همفكران و محرمان اسرار خود را در مجلسى گرد آورد سپس ستاره‏ شناسى را احضار كردند تا مدت خلافت وى را تعيين كند. در اين موقع ظريفى كه در مجلس بود، گفت:

ادامه نوشته

معتزّ، خلیفه عباسی

معتزّ، خلیفه عباسی

سوالمعتزّ کیست؟

پاسخوى فرزند متوكل عباسى است كه پس از بركنارى مستعين در سال 252 زمام امور را به دست گرفت و راه پيشينيان را تعقيب كرد.پس از قتل متوكل، تركان بر امور كشور مسلط شدند و به جاى اينكه خليفه فرمانده آنان باشد، خليفه را به زير فرمان خود در آوردند، به گونه‏اى كه اگر خليفه به خواسته ‏هاى آنان تن نمى ‏داد، نقشه بركنارى يا قتل او را مى‏ كشيدند. داستانى كه ذيلاً يادآور مى ‏شويم گواه اين معنا است:

ادامه نوشته

معرفی معاویه بن ابی سفیان

معرفی معاویه بن ابی سفیان

معاويه، بيست سالْ قبل از هجرتْ زاده شد در حالی که پدر اصلی اش معلوم نبود؛ چرا که به چندین نفر منصوب بود: مسافر بن ابى عمرو، ابوسفیان،عمارة بن وليد، صباح و... ولی آنچه مشهور است گفته اند صباح جوانى زيباروى و آوازه خوان و برده عمّارة بن وليد و اجیر ابو سفيان بود. ابوسفیان که مردی زشت و كوتاه قد بود از این رو هند، صباح را به همبستر شدن با خود فرا خوانْد و نطفه معاویه منعقد شد[1]. 

مادر معاويه هم هند، دختر عُتبه، و از قبیله قريش بود. او در جنگ ...
ادامه نوشته

اتفاقات گذشته در روز شنبه ۰۲ دي ۱۳۹۱

▪ وفات سلمان فارسى(رحمه الله)

▪ نزول آیه (وَ اتَّقُوا یوماً تُرجَعون فیه الى اللّه)

▪ شهادت اُوَیس قرنىّ(رحمه الله)

ادامه نوشته

سرکسانی که در روز عاشورا به سوی امام حسین پرتاب شد

شهدائی که سرشان به سوی امام حسین(ع) پرتاب شد

سوال: سر چه کسانی در روز عاشورا جدا شده و به سوی امام حسین(ع) پرتاب شد؟

جواب:
 1. «عبدالله بن عمیر کلبى» در روز عاشورا چون یسار (غلام زیاد بن ابیه) و سالم (غلام عبیدالله بن زیاد) به میدان آمدند و مبارز طلبیدند، ابتدا حبیب بن مظاهر و بریر بن خضیر عزم میدان کردند ولى امام حسین(علیه السلام) مانع شد، آنگاه عبدالله بن عمیر برخاست و از امام اذن طلبید، امام(علیه السلام) اجازه داد و فرمود:

ادامه نوشته

رسوائی هشام در مسابقه تیر اندازی با امام باقر(ع)

رسوائی هشام در مسابقه تیر اندازی با امام باقر(ع)


 هشام به حاکم مدینه دستور داد امام باقر (ع) و فرزندش جعفر بن محمد را روانه شام کند. امام ناگزیر همراه فرزند ارجمند خود مدینه را ترک گفته وارد دمشق شد. هشام براى اینکه عظمت ظاهرى خود را به رخ امام بکشد، و ضمنا به خیال خود از مقام آن حضرت بکاهد، سه روز اجازه ملاقات نداد! شاید هم در این سه روز در این فکر بود که چگونه با امام (ع) روبرو شود و چه طرحى بریزد که از موقعیت و مقام امام (ع) در انظار مردم کاسته شود؟!

البته اگر ...

ادامه نوشته

نقش دعوت کوفیان در قیام امام حسین(ع)

نقش دعوت کوفیان در قیام امام حسین(ع)


 امام حسین (ع) که در سوم شعبان وارد مکه شده بود، در این شهر اقامت گزید و به افشارى ماهیت ضد اسلامى رژیم وقت پرداخت. گزارش مخالفت امام حسین (ع) با خلافت یزید و اقامت او در مکه به عراق رسید، مردم کوفه که خاطره حکومت عدل على(ع) در حدود بیست سال پیش را در خاطر داشتند و آثار تعلیم و تربیت امیرمومنان (ع) در آن شهر بکلى از میان نرفته بود و هنوز یتیمهایى که على(ع) بزرگ کرده و بیوه هایى که از آنها سرپرستى کرده بود، زنده بودند، دور هم گرد آمدند وبا ارزیابى اوضاع تصمیم گرفتند از اطاعت یزید سرباز زده از حسین بن على(ع) جهت رهبرى خود دعوت کنند و از او پیروى نمایند.

به دنبال این مذاکرات، ...

ادامه نوشته

سخنان امام حسین(ع) در اعتراض به اعمال معاویه

سخنان امام حسین(ع) در اعتراض به اعمال معاویه


 یک (یا دو سال) پیش از مرگ معاویه که فشار و تضییقات نسبت به شیعیان از طرف حکومت وى به اوج شدت رسیده بود، امام حسین (ع) به حج مشرف شد و در حالى که «عبدالله بن عباس» و«عبدالله بن جعفر» آن حضرت را همراهى مى کردند، از «صحابه» و «تابعین» و بزرگان آن روز جامعه اسلامى که به پاکى و صلاح شهرت داشتند، و نیز عموم بنى هاشم خواست که در چادر او واقع در «منى» اجتماع کنند. بالغ بر هفتصد نفر از تابعین و دویست نفر از صحابه در چادر آن حضرت گرد آمدند. آنگاه امام بپاخاست و سخنانى به این شرخ ایراد کرد:...

ادامه نوشته

نگرانی معاویه از قیام امام حسین(ع)

نگرانی معاویه از قیام امام حسین(ع)


یک سال «مروان بن حکم» که از طرف معاویه حاکم مدینه بود، به وى نوشت: عمرو بن عثمان گزارش کرده است که، «گروهى از رجال و شخصیتهاى عراق و حجاز نزد حسین بن على (ع) رفت و آمد مى کنند» و اظهار کرده است که، «اطمینان ندارد حسین قیام نکند.»

مروان در نامه خود اضافه کرد که: 

ادامه نوشته

فرستادگان امام علی(ع) به کوفه برای جذب نیرو

سؤال: امام علی(ع) چه کسانی را برای فراهم آوردن نیروی مردمی به کوفه فرستادند؟

جواب: امام على(علیه السلام) براى جنگ با لشکر جمل، احتیاج به نیروهاى رزمنده بیشترى داشت و شهر کوفه، بهترین شهرى بود که مى توانست چنین نیروهایى را براى یارى او روانه سازد. این، بدان جهت بود که کوفه، شهرى نظامى بود و تعداد سپاهیان رزمنده موجود در آن، بسیار فراوان بود، برخلاف مکّه، مدینه و یمن و... . 

افزون بر آن، کوفه ...

ادامه نوشته

نسبت منع کتاب حدیث به پیامبر(ص)

نسبت منع کتاب حدیث به پیامبر(ص)

سوال: آیا پیامبر اسلام از کتابت حدیث نهی فرموده بود؟

جواب: تاسف این است که برخى از محدثان، نهى از کتابت حدیث را به پیامبر اسلام (ص) نسبت داده مى گویند: آن حضرت فرموده است: چیزى از طرف من جز قرآن ننویسید و هرکس چیزى جز قرآن نوشته باید آن را از بین ببرد.(1)
قرائنى شهادت مى دهد که این مطلب بى اساس است، زیرا:

ادامه نوشته

انگیزه سیاسی منع حدیث

انگیزه سیاسی منع حدیث

سوال: انگیزه خلفای نخستین از منع حدیث چه بود؟

جواب: قرائن شهادت مى دهد که صدور این دستور انگیزه سیاسى داشته و منظور این بوده است که در پرتو ان، امتیاز بزرگى را که آن روزها نصیب امیر مومنان (ع) شده بود، از بین ببرند؛ زیرا امیر مومنان (ع) هنگامى که پیامبر (ص) در قید حیات بود، کتابهایى تالیف نموده بود که در آنها احادیث پیامبر (ص) و حقایقى راکه از آن حضرت در ابواب مختلف آموخته بود، گرد آورده بود.(1)

پی نوشت ها:

(1) . گرد آوری از کتاب: سیره پیشوایان، مهدی پیشوائی، ص 329.

شیعه پایه گذار تدوین حدیث

شیعه پایه گذار تدوین حدیث

سوال: آیا در میان شیعیان هم دوره منع حدیث وجود داشته است؟

جواب: خوشبختانه شیعیان از همان دوران حیات پیامبر اسلام در این زمینه کوششهاى فراوانى به عمل آوردند و به پیروى از امیر مومنان (ع) در نقل و ضبط و تدوین حدیث پیشگام شدند و آثار گرانبها و مجموعه هاى ارزنده اى از اخبار و احادیث از خود به یادگار گذاشتند.
على (ع) نخستین کسى بود که ...

ادامه نوشته

بهانه خلفا برای منع حدیث

بهانه خلفا برای منع حدیث

سوال: بهانه خلفا برای منع احادیث نبوی چه بود؟

جواب: همه مى دانیم احادیث (گفتار پیامبر) مانند قرآن حجت بوده و پیروى از آن بر همه مسلمانان واجب است و قران درباره کلیه مطالبى که پیامبر (ص) مى فرمود (اعم از قرآن که گفتار خدا است و حدیث که الفاظ آن از خود پیامبر (ص) ولى مفاد آن مربوط به جهان وحى مى باشد) مى فرماید:

ادامه نوشته

زیان های جبران ناپذیر جریان منع حدیث

زیان های جبران ناپذیر جریان منع حدیث

سوال: جریان منع حدیث چه زیان هائی را در پی داشت؟

جواب: این ممنوعیت ها باعث شد که احادیث نبوى در سینه حافظان حدیث بماند و مسلمانان از این منبع بزرگ فرهنگ اسلامى مدتها محروم گردند، به حدى که «شعبى» مى گوید: «یک سال با پسر عمر همنشین بودم، از وى براى نمونه حتى یک حدیث از پیامبر نشنیده ام!».(1)
و «سائب بن یزید» مى گوید:...

ادامه نوشته

جریان منع حدیث از رسوال خدا(ص)

جریان منع حدیث از رسوال خدا(ص)


 به دنبال انحرافهاى عمیقى که پس از رحلت پیامبر (ص) در جامعه اسلامى به وقوع پیوست، حادثه اسف انگیز دیگرى نیز رخ داد که آثار شوم و زیانبار آن مدتها بر جهان اسلام سنگینى مى کرد و آن عبارت از جلوگیرى از نقل و نوشتن و تدوین «حدیث» بود.

با آنکه حدیث و گفتار پیامبر (ص) بعد از قرآن مجید در درجه دوم اهمیت قرار گرفته است و پس از کتاب آسمانى بزرگترین منبع فرهنگ اسلامى به شمار مى رود، و اصولاً این دو، از هم قابل تفکیک نمى باشند، خلیفه اول و دوم ...

ادامه نوشته

عمر بن عبدالعزیز و بازگرداندن فدک به اهل بیت(ع)

عمر بن عبدالعزیز و بازگرداندن فدک به اهل بیت(ع)


یکی از اقدامات بزرگى که عمر بن عبدالعزیز در جهت رفع ظلم از ساحت خاندان پیامبر (ص) به عمل آورد، بازگرداندن فدک به فرزندان حضرت فاطمه (س)، دختر گرامى پیامبر اسلام (ص) بود.

فدک در تاریخ اسلام داستان تلخ و پرماجرایى دارد که جاى بحث آن در اینجا نیست، اما بطور اجمال، سیرتاریخى آن از این قرار است که ...

ادامه نوشته

عمر بن عبدالعزیز و ممنوعیت سبّ امام علی(ع)

عمر بن عبدالعزیز و ممنوعیت سبّ امام علی(ع)

سوال: چه عاملی باعث شد که عمر بن عبدالعزیز از سبّ به امام علی(ع) جلوگیری کند؟

جواب: پاسخ این سوال این است که دو حادثه بظاهر کوچک در دوران کودکى عمر بن عبدالعزیز اتفاق افتاد که مسیر فکر او را که تحت تاثیر افکار عمومى قرار گرفته بود، تغییر داد و بشدت دگرگون ساخت. در واقع از آن روز بود که این حادثه بزرگ زمان خلافت او پایه ریزى شد.
حادثه نخست زمانى رخ داد که...

ادامه نوشته

ماجرای سبّ امام علی(ع)

ماجرای سبّ امام علی(ع)


 این بدعت، میراث شوم معاویه بود، معاویه که پس از شهادت امیر مومنان (ع) (در سال 40 هجرى) کاملا بر اوضاع مسلط شده بود، تصمیم گرفت با ایجاد تبلیغات و شعارهاى مخالف، على (ع) را به صورت منفورترین مرد عالم اسلام!! معرفى کند. او براى این کار،...

ادامه نوشته

افتخارات معاویه در دوران خلافتش

افتخارات معاویه در دوران خلافتش

بسیارى از بزرگان شیعه و سنّى از جنایات بسیار درد ناک و عظیمى که توسّط معاویه و عمّال وی در زمان زمام داریش صورت گرفته پرده برداشتند که ما در اینجا به چند نمونه های از آن اشاره می کنیم: 

ادامه نوشته

زندگاني سياسي امام رضا (ع)

مقدمه
در اينجا مي‌خواهيم درباره زندگي سياسي و رخداد هاي مهمي‌که در دوران امام رضا عليه السلام براي ايشان اتفاق افتاد و موضع گيري هاي ايشان بحثي داشته باشيم. براي اين منظور در ابتدا ضروري است به برخي از مسائل پرداخته شود: 
سياست چيست؟ 
داراي چه ابعادي است؟ 
بر چند قسم است؟ 
موضوع علم سياست چيست؟ 
اصول علم سياست چيست؟ 
سياست بر چه محوري مي‌چرخد؟ 
در مرحله اول بايد دانست منشأ علم سياست از کجاست و اين علم چگونه به وجود آمد؟ همچنين بررسي کرد که آيا ائمه سياست مدار بوده و زندگي سياسي داشته اند که ما مي‌خواهيم از آن بحث کنيم يا خير؟ در ادامه برآنيم به توضيح درباره پرسش هاي مطرح شده بپردازيم.

مفهوم سياست
سياست به طور کلي عبارت است از....

ادامه نوشته

غنیمت های جنگ جمل

غنیمت های جنگ جمل


 در کتاب شرح نهج البلاغة آمده است: روایت کنندگان، اتّفاق نظر دارند که على(ع) آنچه از اسلحه، چارپا، اثاثیه و کالا در لشکرگاه جمل یافت، همه را برداشت و میان یارانش تقسیم کرد.
عده ای از یاران امام علی(ع) به وى گفتند: بصریان شکست خورده در جنگ را، میان ما تقسیم کن و آنان را بَرده قرار ده.
امام علی(ع) فرمود:

ادامه نوشته

پشیمانی عایشه پس از جنگ جمل

پشیمانی عایشه پس از جنگ جمل


در منابع اهل سنت آمده است که عایشه پس از جنگ جمل از اینکه در مقابل امیرالمومنین(ع) ایستاده و جنگ جمل را به راه انداخته، ابراز پشیمانی کرده است.
در کتاب تاریخ بغداد ـ به نقل از عُروه ـ آمده است: هر گاه عایشه جنگ جمل را به یاد مى آورْد، آن چنان مى گریست تا آن جا که روسرى اش خیس مى شد و مى گفت: اى کاش از یاد رفته بودم و فراموش شده بودم! و این جنگ را به راه نمی انداختم[1].
 و در کتاب الکامل فى التاریخ ـ به نقل از عایشه ، پس از جنگ جمل ـ آمده است: عایشه همواره می گفت:...

ادامه نوشته

گفتگوی ابن عباس با عایشه پس از جنگ جمل

گفتگوی ابن عباس با عایشه پس از جنگ جمل


در کتب تاریخی آمده است: ابن عباس پس از جنگ جمل با عایشه گفتگویی داشته است. 
که در اینجا به آن اشاره می کنیم: 
در کتاب تاریخ یعقوبى آمده است: على(علیه السلام) ابن عبّاس را که از صحابه معروف پیامبر(ص) است به سوى عایشه فرستاد تا وی را متقاعد کند که به مدینه باز گردد. 
ابن عبّاس چون بر عایشه وارد شد، عایشه گفت:

ادامه نوشته

گفتگوی امام علی(ع) با عایشه

گفتگوی امام علی(ع) با عایشه

در کتاب تاریخ یعقوبى آمده است: على(علیه السلام) نزد عایشه که در بصره و در خانه عبد الله بن خَلف خُزاعى بود آمد؛ امام(علیه السلام) فرمود: « اى حُمَیرا! ازاین حرکت دست برنمى دارى؟» .
عایشه گفت: 

ادامه نوشته

عذر خواهی جملیان از امام علی(ع)

عذر خواهی جملیان از امام علی(ع)


در کتاب جمل ـ به نقل از هاشم بن مُساحِق قُرَشى ـ آمده که گفته است: پدرم برایم گفت: چون جملیان در جنگ جملْ شکست خوردند، گروهى از قریشیان که در میان آنها مروان بن حکم نیز بود، اجتماع کردند و به یکدیگر گفتند:

ادامه نوشته

جنایات ابو مسلم خراسانی

جنایات ابو مسلم خراسانی

با مراجعه به تاریخ، به متن دستور و وصیتى بر مى خوریم که از طرف «ابراهیم امام» خطاب به ابومسلم خراسانى در آغاز قیام صادر شده است. ابومسلم، قهرمان مشهور که ملقب به لقب «امیر آل محمد» گردید، در سفر به مکه ابراهیم امام را ملاقات نمود. ابراهیم امام وصایاى خود را با پرچمى سیاه که بعدها شعار عباسیان شد، به وى تفویض نمود و او را مامور خراسان و قیام علنى کرد. این وصیت را، از لحاظ اینکه براى نشان دادن چهره هاى ابراهیم و ابومسلم و دیگر رهبران قیام عباسى سند مهمى است، در اینجا عیناً نقل مى کنیم:

ادامه نوشته

رأفت و بزرگواری امام علی(ع) پس از جنگ جمل

رأفت و بزرگواری امام علی(ع) پس از جنگ جمل


بیهقی در کتاب سنن کبری می نویسد: على(علیه السلام) پس از پایان جنگ جمل و پیروزی بر جملیان، به منادى اش دستور داد که اعلام کند:

ادامه نوشته

پیامدهای انحراف در خلافت، در کلام حضرت زهراء(س)

پیامدهای انحراف در خلافت، در کلام حضرت زهراء(س)

سوال: حضرت زهراء(س) پیامدهای انحراف از خلافت را چگونه بیان می کند؟

جواب: حضرت زهراء(س) در خطبه ای که در جمع زنان مدینه بیان کردند می فرمایند: «اَمَا لَعَمْرِی لَقَدْ لَقَحَتْ، فَنَظِرَةٌ رَیْثَما تُنْتِجُ، ثُمَّ احْتَلِبُوا مِلاَْ الْقَعْبِ دَماً عَبِیطاً، وَ ذُعافاً مُبِیداً، هُنالِکَ یَخْسَرُ الْمُبْطِلُونَ وَ یَعْرِف التّالُونَ غِبَّ ما اَسَّسَ الاَوَّلُونَ، ثُمَّ طِیبُوا عَنْ دُنْیاکُمْ اَنْفُساً وَ اطْمَئِنُّوا لِلْفِتْنَةِ جَأْشاً.
وَ اَبْشِرُوا بِسَیْف صارِم، وَ سَطْوَةِ مُعْتَد غاشِم، وَ بِهَرَج شامِل، وَ اسْتِبْداد مِنَ الظّالِمِینَ یَدَعُ فَیْئَکُمْ زَهِیداً، وَ جَمْعَکُمْ حَصِیداً. فَیا حَسْرَةً لَکُمْ وَ اَنّى بِکُمْ وَ قَدْ عَمِیَتْ عَلَیْکُمْ؟ (
أَنُلْزِمُکُمُوهَا وَ أَنْتُمْ لَهَا کَارِهُونَ)(1)»;
(بدانید به جان خودم سوگند ناقه خلافت باردار شده، منتظر باشید چندان نمى گذرد که نوزاد خود را به دنیا مى آورد (آن گاه ببینید چه نوزادى آورده) سپس به جاى کاسه شیر، کاسه هاى پر از خون تازه و سم کشنده را بدوشید (و لا جرم سر کشید!). «و آن زمان است که طرفداران باطل گرفتار خسران مى شوند». آرى، سرانجام، دنباله روان (چشم و گوش بسته و بى خبر) عاقبت کارى را که...

ادامه نوشته

بدعت ها، عامل سقوط بنی امیّه

بدعت ها، عامل سقوط بنی امیّه


خلفاى اموى یک سلسله بدعتها و انحرافهائى را در حکومت و کشور دارى به وجود آورده بودند که مجموع آنها دست به دست هم داده، خشم و نفرت مردم را برانگیخت و منجر به قیام مسلمانان و موجب انقراض آنان گردید. عوامل خشم و نفرت مردم را مى توان چنین خلاصه کرد:

ادامه نوشته

نحوه تشرف هشام بن حکم به مذهب تشیع

نحوه تشرف هشام بن حکم به مذهب تشیع

 قرن دوم هجرى یکى از ادوار شکوفایى علم و دانش و تحقیق و برخورد اندیشه ها و پیدایش فرقه ها و مذاهب گوناگون در جامعه اسلامى بود.

با آنکه آیین اسلام از روز نخست مروج دانش و آگاهى بود، ولى در این قرن از یک سو به علت آشنایى دانشمندان مسلمان بافلسفه یونان و افکار دانشمندان بیگانه، بحثها و گفتگوهاى علمى و مذهبى و مناظره در این زمینه برخاسته بودند که هر کدام وزنه بزرگى به شمار مى رفتند.
همچنین، از آنجا که ...

ادامه نوشته

سخنان عایشه در لحظات پایانی شکست در جنگ جمل

سخنان عایشه در لحظات پایانی شکست در جنگ جمل

سؤال: سخنان عایشه و محمد بن ابی بکر در لحظات پایانی جنگ جمل چه بود؟جواب: در کتاب جمل ـ به نقل از محمّد بن حنفیه ـ آمده است: در جنگ جمل به پدرم نگاه می کردم که لشکر را از راست و چپ مى شکافت و به عقب مى راند... تا اینکه به شتر عایشه رسید. 
پدرم فریاد زد: «بند کجاوه را قطع کنید!».
محمّد بن ابى بکر، آن را به سرعت قطع کرد و بر کجاوه چیره شد.
عایشه با او به گفتگو پرداخت و گفت: تو کیستى؟
محمّد بن ابى بکر گفت: کسى که در میان خاندانت با او از همه دشمن ترى.
عایشه گفت:

ادامه نوشته

مدت زمان جنگ جمل

مدت زمان جنگ جمل

سؤال: جنگ جمل چه مقدار طول کشید؟جواب: در کتاب تاریخ طبرى آمده است: جنگِ جمل نخست تا وسط روز ادامه یافت و طلحه در آن، مجروح شد و زبیر هم فرار کرد. و پس از آن لشکر جمل به عایشه پناه بردند که او هم آنان را با سرزنش، به جنگ تحریک می کرد. تا اینکه بانگ آتش بس زدند و از جنگ، دست کشیدند ولی باز جملیان بعد از ظهر، به جنگ پرداختند که ...

ادامه نوشته

چگونگی کشته شدن طلحه در جنگ جمل

چگونگی کشته شدن طلحه در جنگ جمل

سؤال: طلحه در جنگ جمل چگونه کشته شد؟جواب: در کتاب فتوح آمده است: در ماجرای جنگ جمل طلحه با صداى بلند، فریاد مى زد و مردم را به جنگ تحریک می کرد و می گفت:

ادامه نوشته

امام صادق عليه السلام از منظر دانشوران اهل تسنن

درباره عظمت امام صادق عليه السلام نه تنها توسط شيعيان به فراوانى سخن گفته شده است، بلكه در اين باره جمع كثيرى از دانشوران و بزرگان اهل تسنن و جماعت لب به سخن گشوده اند. پيشوايان مذاهب اهل سنت، عالمان نامدار اسلامى و صاحب نظران زبردست در باره برجستگى هاى علمى، عملى، اخلاقى، كرامت و عظمت آن امام هدايت، امام جعفرصادق عليه السلام بسيار سخن گفته اند. اينك در اين نوشتار به طور گذرا به بيان برخى از اين اظهار نظرها و اعترافات مى پردازيم.

ادامه نوشته

نبرد امام علی(ع) در جنگ جمل

نبرد امام علی(ع) در جنگ جمل

سؤال: نبرد امام علی(ع) در جنگ جمل چگونه بود؟

جواب: در کتاب الفتوح آمده است: محمّد بن حنفیه، لحظاتى پرچم به دست جنگید و سپس برگشت. آنگاه على(علیه السلام)دست بُرد و شمشیرش را برکشید و بر دشمن، یورش بُرد. از چپ و راست بر آنان تاخت. سپس برگشت، درحالى که شمشیرش کج شده بود، شروع کرد آن را با زانو راست کردن. یارانش به وى گفتند:

ادامه نوشته

نقش امام صادق عليه السلام در رد جريانات تصوف

 

اين مقاله به تحليل درباره عدم بازتاب و درخشش فعاليت‎هاي سياسي

 امام صادق عليه السلام اختصاص دارد.

در اين مقاله از پردازش مکتب فقهي و ديني و نيز علمي امام صرف نظر کرده‎ايم. 

ادامه نوشته

امام صادق (ع) از ديدگاه علماي اهل تسنن

ادامه نوشته

امام علی(ع)وبیان خدمات خوددرصدراسلام

 امام علی(ع) در آغاز خطبه38 نهج البلاغه که ناظر به حوادث عصر پیامبر(ص) است به چهار نکته اشاره مى کند:
ادامه نوشته

نقش امام علی(ع) درفتح خیبر

نقش امام علی(ع) درفتح خیبر

 سوال: حضرت علی(ع) چه نقشی در جنگ خیبر داشتند؟ 

 جواب:

ادامه نوشته

نقش امام علی(ع) در جنگ خندق

نقش امام علی(ع) در جنگ خندق

سوال: حضرت علی(ع) در جنگ خندق چه شجاعت هائی از خود نشان دادند؟

جواب

ادامه نوشته

نقش امام علی(ع) در جنگ اُحد

نقش امام علی(ع) در جنگ اُحد

سوال: حضرت علی(ع) چه شجاعت هائی از خود در جنگ اُحد نشان دادند؟

جواب:

ادامه نوشته

نقش حضرت علی(ع) در جنگ بدر

نقش حضرت علی(ع) در جنگ بدر

سوال: حضرت علی(ع) چه نقشی در جنگ بدر ایفا کردند؟

جواب

ادامه نوشته

زندگينامه امام حسين (ع)

دومين فرزند برومند حضرت علي و(1) در روز سوم ماه شعبان سال چهارم هجرت فاطمه ، که درود خدا بر ايشان باد، در خانه وحي و ولايت چشم به جهان گشود.

چون خبر ولادتش به پيامبر گرامي اسلام (ص ) رسيد، به خانه حضرت علي (ع ) و فاطمه را فرمود تا کودکش را بياورد. اسما او را در پارچه اي سپيد (2) (س ) آمد و اسما پيچيد و خدمت رسول اکرم (ص ) برد، آن گرامي به گوش راست او اذان و به گوش چپ (3) او اقامه گفت . به روزهاي اول يا هفتمين روز ولادت با سعادتش ، امين وحي الهي ، جبرئيل ، فرود آمد و گفت : سلام خداوند بر تو باد اي رسول خدا، اين نوزاد را به نام پسر کوچک هارون (شبير) چون علي براي تو بسان هارون (5) که به عربي (حسين ) خوانده مي شود نام بگذار. (4)براي...
ادامه نوشته

آیت‌الله العظمی حاج سیدحسین بروجردی

روزی بوی کباب به مشامش رسید، از شدت ناراحتی در حیاط قدم می‌زد… سپس با کمال تأثر گفت: اگر در منزل بروجردی کباب طبخ شود و بوی آن به مشام فقرایی برسد که در امر معاش خود معطل هستند، بر آنها چه می‌گذرد؟!

 بوی کبابی که از خانه آیت‌الله بروجردی می‌آمد

ادامه نوشته

اميرالمومنين علي(ع) از ديدگاه دانشمندان جهان(سري دوم)

اميرالمومنين علي(ع) از ديدگاه دانشمندان جهان(سري دوم)

ايليا پاولويچ پطروشفسكي مورخ و خاورشناس روسي:

علي(ع) پرورده محمد(ص) و عميقا به وي و امر اسلام وفادار بود.

علي تا ...

ادامه نوشته

اميرالمومنين علي(ع) از ديدگاه دانشمندان جهان(سري اول)

اميرالمومنين علي(ع) از ديدگاه دانشمندان جهان(سري اول)

نرسيسيان از فضلاي عالم مسيحي:

اگر اين خطيب بزرگ(علي ع )در عصر ما هم اكنون بر منبر كوفه پامينهاد ميديديد كه مسجد كوفه با آن پهناوريش از سران و بزرگان اروپا موج ميزد.مي آمدند تا از درياي سرريز دانشش روحشان را سيراب كنند.

                                                                               (پيرامون نهج البلاغه ص 60)


جبران خليل جبران نويسنده پرشور مسيحي:


ادامه نوشته

نقش شیعیان در ساختار قدرت در عصر الناصرلدین الله۱

براساس اسنادومدارک تاریخی آن زمان به یقین می توان ادعاکردکه دورۀ خلافت ناصر

 اوج حضور شیعیان در ساختار قدرت وحکومت عباسیان بوده است ودرهیچ

 زمان دیگری چنین حضور پررنگینداشته یعنی ازسفاح تاالمستعصم بالله(۱۳۲تا۶۵۶)

 زیرادراین زمان شیعیان از وزارت تا دیگرمنصب های حکومتی دراختیارداشتند و

در تمام مناصب های سیاسی،اداری،امنیتی ونظامی حضور چشم گیری داشتند.

که به برخی ازآنها پرداخته می شوددرحالی که دردوره های قبلی معمولاًشیعیان

 درحاشیه وازکارهای سیاسی واداری دوربودند .

۱-وزارت ابن قصاب:

ادامه نوشته

درگیری مذهبی حنبلیان

اتفاق دیگری که میان شیعیان واهل سنت درگیری ایجاد شد در سال۶۰۳ق بوده. 

علت اصلی این درگیری مذهبی حنبلیان باب البصره بود که موجب کشته شدن عده ای

 گردید وبا دخالت نیروهای حکومتی وسپاهیان ترک خاتمه یافت.( )

آنچه از منابع تاریخی برمی آید این است که درگیری وآشوب مهمی آنچنان که 

در دوره های قبلی رخ داده در این مقطع ذکر نشده است – همان گونه که بیان شد- 

علت اصلی این آرامش سیاسی به اقتدار وتدبیراین خلیفه قدرتمندعباسی برمی گشت.

 عامل دیگری که این جوّ آرام را وتقویت می کرد،وجود وزیرانی کاردان و 

دوراندیش شیعی در دستگاه خلافت ناصر بود.که هم مدافع حکومت وخلافت بودند، 

هم شیعیان را تقویت می کردند.

سوال در خصوص رفتار ناصر و اهل تسنن

اگر از اهل سنت، که هم درعقیدۀ خود متعصب بودند وهم خود را صاحبان اصلی خلافت ومناصب سیاسی می دیدند، چگونه این وضع را تحمل می کردند وآیا این وضع به آشوب واختلافات شیعه وسنی نینجامید؟

اگر از اهل سنت، که هم درعقیدۀ خود متعصب بودند وهم خود را صاحبان اصلی خلافت 

ومناصب سیاسی می دیدند، چگونه این وضع را تحمل می کردند وآیا این وضع به آشوب و

اختلافات شیعه وسنی نینجامید؟ در پاسخ، باید گفت: این مشکل با قدرت خلیفه واقتدار او 

حل شده. یعنی اگرچه ناصر به شیعیان میدان داد وخود هم به مذهب شیعه تمایل داشت ویا...

ادامه نوشته

وضع سیاسی حاکم در روابط شیعیان واهل سنت در بغداد در زمان خلافت ناصر

وضع سیاسی حاکم در روابط شیعیان واهل سنت در بغداد در زمان خلافت ناصر


خلاف ناصر، وضع سیاسی حاکم در روابط شیعیان واهل سنت در بغداد، بیش از 

هرچیز تحت تأثیر سیاست های ناصر قرار گرفت؛ زیرا:...
ادامه نوشته

ناصر6

درمجموع،می توان گفت: تمایلات ناصر به شیعه مسأله ای غیرقابل انکار است، زیرا

 اقدامات او درارتباط با شیعیان وتقویت آنها، با اقدامات دیگر خلفای عباسی

 تفاوت اساسی وماهوی  داشته است. 

همچنین درکنار این اقدامات مثبت، که برای شیعیان انجام می داد، اقداماتی منفی در

 تضعیف آن هادرکارنامه ناصر گزارش نشده است.

مطلب دیگر اینکه ...

ادامه نوشته

ناصر۵

موضع منفی برخی از مورخان اهل سنت مانند سیوطی وابن عماد حنبلی هم به

 همین دلیل است که او رامایل به مذهب امامیه معرفی می کنند واز او

 به شخصی بدسیرت یاد کرده و دوران او را دوره ای بد برای مسلمانان معرفی نموده اند.

اما اگر گفته شود ناصر از روی مصلحت ویا ناچاری به شیعیان بها می داد، باید گفت:...

ادامه نوشته

ناصر۴

اما براین مطلب می توان نقد دیگری هم آورد وآن اینکه اگرچه برخی از خلفای عباسی به

 ائمه اطهار(ع) یا شیعیان احترام واکرام می کردند ویا قبور آن ها را تعمیر ومراقبت 

می کردند ویا شیعیان مناصب سیاسی و وزارت آن ها را در اختیار داشتند. 

اما تمام این مسائل در دوران خلفای دیگر هم معمولاً وجود داشت، ضمن اینکه 

معمولاً وجود این امتیازات در دوران خلفای عباسی بر اساس مصالح ویا

 شایستگی بالای شیعیان به آنها داده می شد. ویا

 مانند دوران مستنجد ومستضیء خلفای عباسی تحت قدرت امرای شیعه مانند 

قطب الدین قایماز وامیر یزدن بودند و ...

ادامه نوشته

ناصر ۳

اما برخی ازمنابع اهل سنت حاضر نشده اند اصولاً دربارۀ مذهب ناصر سخنی

 بگویند، درحالی که در منابع تاریخی رسم براین است که وقتی دربارۀ بزرگان سخن 

گفته می شود دربارۀ مذهب آن ها هم صحبت می شود، بخصوص اگر ...

ادامه نوشته

ناصر ۲

البته آنچه قابل توجه است آنکه این داستان ونقل آن از سوی منابع بیشتر به توانایی

 ابن جوزی وحاضر جوابی او مرتبط می شد تا به تشیع ناصر.علاوه برآن،

 اختلاف شیعه وسنی از مسائلی بود که ابن جوزی را به جواب های دوپهلو سوق می داد.

 پس نمی توان گفت حتماً...
ادامه نوشته

ابن جوزی

توجه ناصر به ائمه شیعه نهایت توجه او را به عقایدشیعی می رساند زیرا عباسیان

 برای خود آرامگاه اختصاصی داشتند که در«رصافه» قرار داشت ولی ناصر آنجا را 

رها کرد وکنار مرقد امام کاظم(ع) را انتخاب کرد. هرچند که وقتی ناصر از دنیا رفت

 پسرش ظاهر دستور داد تا جنازه او را در رصافه دفن...

ادامه نوشته

درباره مذهب ناصرلدین الله ۱

شیعه بودن خلیفه ناصر  بیشتر منابع تاریخی که درباره مذهب ناصرلدین الله سخن 

گفته اند، او را شیعه یا متمایل به شیعه معرفی کرده اند وهرکدام هم دلایلی بیان نموده اند.

 برخی از مورخان توجه ناصر به شعایر شیعی را دلیل شیعه بودن او برشمردند و

برخی حضور گسترده ی شیعیان در دستگاه حکومت او،وبرخی اقدامات او 

به نفع شیعیان واحترام به ائمه شیعه را دلیل شیعه بودنش ذکرنمودند.ومطالب دیگر که ...

ادامه نوشته

نقش مؤیدالدین قمی وزیر شیعه عباسیان

نقش مؤیدالدین قمی وزیر شیعه عباسیان


حسن ابراهیم حسن این اقدام سلطان محمد را که به دنبال نصب یک خلیفه علوی بود

 ناشی از تمایلات شیعی او می داند( ) ولی  نمی توان این دیدگاه را پذیرفت زیرا ...

ادامه نوشته

سید علاء ترمزی

سید علاء ترمزی

خلیفه حاضر نشد، چنین مشروطیتی به او بدهد وحتی شیخ شهاب الدین سهروردی نزد 


او فرستاد که او را قانع کند که ازچنین ادعایی دست بردارد، اما سلطان محمد قانع نشد و


تقابل این دو یعنی ...

ادامه نوشته

خلافت الناصر لدین الله-۳

ناصر


ناصر پس از اینکه به خلافت رسید، ابتدا با باقی مانده ی سلجوقیان وسپس با خوازمشاهیان روبه رو شد وبه خوبی توانست با آنها مقابله کند واز نهاد خلافت در مقابل نهاد سلطنت دفاع نماید به گونه ای که درزمان ایشان خطبه ای در بغداد به نام سلاطین خوانده نشد.

آخرین سلطان از سلاجقه عراق، طغرل سوم بود. وی پس از به قدرت رسیدن به طور دائم، به حضور خلیفه ناصر نماینده ای اعزام می کرد تا خلیفه قدرت حکومت او را به رسمیت بشناسد. اما ...

ادامه نوشته

خلافت الناصر لدین ۲

ازطرفی او از نظر علمی نسبت به علمای زمان خود عقب نبود و در دانش وفهم

 بسیار ممتاز بود وبا آنها وحتی دانشمندان علوم دیگر گفتگو می کرد.([۱])

او کتابی در زمینه ی احادیث نوشت به نام روح العارفین که 

علمای مذهب چهارگانه اهل سنت از آن استفاده می کردند وخلیفه اجازه 

روایت با خط خود برای آنها صادر کرد.([۲])او کتابخانه بزرگی در جنب مدرسه ی....

ادامه نوشته

خلافت الناصر لدین الله

خلافت الناصر لدین الله

ابوالعباس احمد الناصرلدین الله، سی وچهارمین خلیفه عباس‍ی بود که

 در سال ۵۵۳ق متولد شد.([۱]) دوران خلافت او طولانی ترین دوره خلافت خلفای عباسی است

 که قریب به ۴۷سال طول کشید.

خلافت الناصر لدین الله ابوالعباس احمد الناصرلدین الله، سی وچهارمین خلیفه عباس‍ی بود

که در سال ۵۵۳ق متولد شد.([۱]) 

دوران خلافت او طولانی ترین دوره خلافت خلفای عباسی است که قریب به ۴۷سال طول کشید.([۲])

 یعنی از سال ۵۷۵تا۶۲۲ق. این خلیفه قدرتمند توانست با تدبیر و دوراندیشی خود 

خلافت عباسی را پس ازمدتها ...

ادامه نوشته

شیعیان بغداد واهل سنت بغداد

درمجموع می توان گفت گرچه شيعيان بغداد ازنظر تعداد به مراتب كمتر ازاهل سنت بودند وتسلّط سنيان برشيعيان نه به خاطر اقليت بودنشان بود بلكه به خاطر قدرت تركان سلجوقی بوده است ودليل اين ادعا همين است كه دائم ميان شيعیان محله كرخ ومحلات دیگر بغداد بااهل سنت باب البصره و... جنگ ودرگيری وجود داشته وهرساله درمحرم وروزغديرووبرخی روزهای دیگر مرتب زد وخورد وكشت وكشتار بين آنها پیش می آمده است.اما اين قدرت وجسارت  اهل سنت هم به خاطر اکثریتشان بودوهم به خاطر طرفداری حاكمان ازآنها زيرا وقتی درسال 483ق درگيری مهلکی دربغداد بين اهل سنت وشیعیان رخ داد اين اعوان خليفه بودند كه به كمك اهل سنت شتافته وشيعه را شکست می دهند([1])هرچند که سنت هرگز نتوانستند علويان وشیعیان را نابود يا مجبور به هجرت ازمحلات خود نمايند ازطرفی مگربه ندرت وازاینهامهمتر نقيب علويان دربغداد طی چندين مرحله به سمت رسمی نقابت شيعيان واهل سنت ازطرف خليفه منصوب می شدند كه نشانه قدرت وقوت شيعه در شهر بغداد كه مركز خلافت عباسی و نفوذ سلجوقیان بود می باشد وهمين قدرت ونفوذ سبب شده بود تاآنها دربیشتر نقاط عراق وحتی ايران در دستگاه دولتی دارای نقش باشند.چنين نفوذی ونقشی به طور طبيعی باعث می شد ازشيعه دفاع صورت گيرد واجازه ندهند درحق شيعيان ظلم واجحاف زيادی صورت گيرد.تاجايی كه دريك متن كه مورد نقد رازی است ازقول خواجه نظام الملک می نويسد: «درهيچ روزگار اين قوت رانداشتند كه اكنون دلير شده اند وبه همه دهان سخن می گويند زيراهيچ سوی نيست ازآن تركان والا پانزده رافضی حاكمند ودرديوان شيعه نفوذ زيادی يافته ودرزمان اين شخص نيز شيعيان همه دبيرانند.»اين نشانه ی وجود يك قدرت فرهنگی درشيعه است.قدرتی‌ كه بسياری ازآنها به مقاماتی درحدوزارت ودبيری رسانده است.اين نشان می دهد كه پس ازيك دورۀ فشار برشيعه درطول حكومت سه پادشاه اول سلجوقی(طغرل بيگ،آلب ارسلان وملك شاه) زمينه برای شيعه فراهم شد وراحت تربه تبليغ آيين خود می پرداخته است.


[1] - شذرات الذهب،ج3،ص367.

بنی اسد

پس از آنكه خليفه مستنجد به قدرت رسيد، تصميم گرفت بنی اسد را سركوب واز 

عراق اخراج كند تا از مخالفت وخطر آن ها برای هميشه رهايی يابد وجالب اينكه

 اين كار را بر عهدۀ يزدان، سردار شيعه مذهب خود نهاد.

 امادرپاسخ به این پرسش که چرا يزدان با اينكه خودش شيعه بود راضی به اين كار شد...

ادامه نوشته

انقراض بنی مزید

در اثر تيرگی روابط ميان خليفه وسلطان مسعود،كه به جنگ منجر شد، سلطان تصميم به 

احيای مجدد بنی مزيد گرفت تا عليه خليفه از آن ها استفاده كند.درنتیجه این اختلافات 

درنهایت جنگی ميان خليفه وسلطان مسعود در سال 529ق اتفاق افتاد که منجر به

 اسارت خليفه مسترشد گرديد.

خلیفه درحال اسارت در مراغه نگه داری می شد که توسط يكی از باطنيان{اسماعیلیان}

 به قتل رسيد. سلطان هم برای اينكه خود را از قتل خليفه تبرئه كند، اين كار را 

به دبيس نسبت داد و او رابه قتل رساند.([1]) شايد هم اين بهانه ای شد تا از

 دست ...

ادامه نوشته

سلطان مسعود و بنی  مزید

وقتی سلطان مسعود در عراق به سلطنت رسيد سنجر برای به سلطنت رساندن طغرل دوم راهی عراق شد. در اين زمان خليفه وسلطان مسعود با هم متحد شده بودند. از يك سو، سلطان سنجر جبهه ای عليه آن ها تشكيل داده بود كه عبارت بود از: دبيس وعماد الدين زنگی وبرای جلب رضایت آنها اقداماتی انجام دادازجمله این كه حله را به اقطاع به دبيس داد وشحنگی بغداد رابه عماد الدين زنگی سپرد كه اين دو نفر به بغداد حمله كردند، اما شكست خوردند.از سوی ديگر سنجر توانست بر مسعود پيروز شود واو را از سلطنت خلع كند وطغرل را به جای او به سلطنت برساند. دبيس هم كه از خليفه شكست خورده بود از حله گريخت وبه سلطان مسعود پناهنده شد.در اين زمان سلطان مسعود توانست مجدداً به سلطنت دست يابد؛ زيرا سنجر به خراسان بازگشته بود.دبيس در اين مدت، آن قدر طغيان كرد كه توانست رضايت سلطان مسعود را برای احيای قدرت خود جلب كند، درحالی كه خليفه مخالف جدی اين كار بود وحتی به خواست سلطان توجهی نداشت. اما در اثر تيرگی روابط ميان خليفه وسلطان مسعود،كه به جنگ منجر شد، سلطان تصميم به احيای مجدد بنی مزيد گرفت تا عليه خليفه از آن ها استفاده كند.درنتیجه این اختلافات درنهایت جنگی ميان خليفه وسلطان مسعود در سال 529ق اتفاق افتاد که منجر به اسارت خليفه مسترشد گرديد.خلیفه درحال اسارت در مراغه نگه داری می شد که توسط يكی از باطنيان{اسماعیلیان} به قتل رسيد. سلطان هم برای اينكه خود را از قتل خليفه تبرئه كند، اين كار را به دبيس نسبت داد و او رابه قتل رساند.([1])



[1]- صدرالدين حسين، زبدة التواريخ، ص209-210/ابن خلدون، العبر يا تاريخ ابن خلدون، ج3، ص416.

احمدبن اسحاق

احمد ابن اسحاق محدث بزرگوار قرن سوم از چهره هاي درخشان شهر قم است که 

مورد عنايت امام زمان (عليه السلام) خويش قرار گرفت. او عالمي

 جليل القدر فقيهي پرهيزگار نماينده و مورد اعتماد ويژه امام عسکري (عليه السلام) 

در شهر قم بود.

افزون بر آن مرجعيت ديني ويژه اي نيز در قم داشت، حتي زماني 

متولي اوقاف و روزگاري هم کارگزار پيشواي يازدهم شد، احمد به عنوان 

دوست خصوصي و محرم راز امام عسکري (عليه السلام) و رابط بين ...

ادامه نوشته

احمدبن ادریس اشعری قمی

احمد بن ادریس اشعری قمی فقیه نامدار، محدث عالیقدر و یکی از چهره های درخشان 

شهر مقدس قم است. وی در قرن سوم هجری زندگی می کرد و توفیق یافت به

 محضر پیشوای یازدهم، حضرت امام حسن عسکری (علیه السلام) شرفیاب شود. 

از اطلاعات به دست آمده، از منابع معتبر، چنین برمی آید که وی در

 نیمه اول قرن تا سال 306 هجری قمری می زیسته.

احمد ابن ادریس دانشهای مختلف را از محضر اساتید و دانشوران 

نامدار امامیه عصر خویش، همچون ...

ادامه نوشته

جابربن یزیدجعفی

مهم ترین سخنان طرح شده درباره جابر بن یزید بدین قرار است:

1. نجاشی(ره) در کتاب رجال خود، جابر را تضعیف کرده و به کاستی و اختلاط

 منقولات فقهی (حلال و حرام) او معتقد است:


ادامه نوشته

دبیس وشیعیان

گرچه مقصود سلجوقيان از «باطنی ها» شيعيان اسماعيلی بودند واتهام ديگر سيف الدوله

 پناه دادن به دشمنان بود كه مهم ترين آن ها، ابودلف سرخاب بن كيخسرو ديلمی،

 فرمانروای ساوه و«آبه» بود. او از بازماندگان ديالمه، وشيعه ای متعصب بود.([1])

 و درجنگ ميان سلطان محمد بركيارق كه به شكست محمد در ری منجر شد نقش داشت.

 به همين دليل مورد نفرت سلطان محمد قرار گرفت وسلطان محمد از سيف الدوله خواست 

او را تحويل دهد، اما سيف الدوله نپذيرفت وسرانجام، در سال510 قمری ميان آنها

 جنگ رخ داد كه سيف الدوله كشته شد.([2])پس از مرگ سلطان محمد جانشين او

 محمود به بنی مزيد اجازه حضور داد و دبيس دوم دراین زمان به جای

 سیف الدوله حاكم بنی مزيدشده بود. او در صدد ايجاد اختلاف ميان سلجوقيان بود تا

 از آن بهره برداری كند به همين منظور با جيوش اتابك ملك مسعود 

فرمانروای آذربايجان وموصل وارد مكاتبه شد وی را برای طلب سلطنت تحريك كرد.([3])

 ملك مسعود در سال514ق بر سلطان محمود شورش كرد و دبيس هم از او 

حمايت كرد تا اينكه سلطان محمود برای سركوب او به عراق آمد؛ دبيس كه خود را 

ناتوان ديد از سلطان امان خواست ولی سلطان خواسته ی او را نپذيرفت وبه حله

 لشكر كشی كرد ودبيس گريخت وبه حاكم «ماردين» پناهنده شد.([4])

پس از مدتی دبيس مورد عفو سلطان سلجوقی قرار گرفت وبه حله آمد اما

خليفه بغداد با آمدن او به حله مخالفت كرد ولی سلطان به خواستۀ خليفه توجهی نكرد.

 چون سلطان سلجوقی عراق را ترك كرد، دبيس دست به طغيان زد وبغداد را

 مورد تهديد قرار داد. شحنۀ سلطان از دبيس شكست خورد وخليفه خواست كه با او

 صلح كند ولی دبيس نپذيرفت ودر نهايت در جنگ با خليفه و

نيروهای سلطان سلجوقی شكست خورد.([5])

مانع اصلی دبيس برای پيشرفت وتحكيم قدرت، دستگاه خلافت عباسی بود؛ زيرا

 در اين زمان خلافت درحال قدرت گرفتن بود؛ اما سلجوقيان در حال افول وضعف بودند

 ولی دبيس مانند حاكمان پیشین بنی مزید از تدبير لازم برخوردار نبود تا از 

فرصت رقابت بين خليفه وسلطان وضعف سلجوقيان نهايت بهره برداری را ببرد


[1]- ابن خلدون، العبر يا تاريخ ابن خلدون، ج3، ص403.

[2]- همان ، ص 406، و جلد4، ص76.

[3]- همان، ج3، ص409.

[4]- ابن اثير، الكامل فی التاريخ، ج18، ص302.

[5]- همان اثر، ج19، ص169و175.

جریان مباهله

با  کسب  اجازه  از  سایت  حضرت  ایت الله  مکارم   شیرازی

جریان مباهله

سؤال: جریان مباهله چیست؟ 

جواب: در روزهای آغازین اسلام، «نجران» با هفتاد دهکده تابع خود، در

 نقطه ى مرزى حجاز و یمن، تنها منطقه ی مسیحى نشین، در حجاز بود .[1] 

پیامبر اسلام (ص) به موازات مکاتبه با سران دولتهای  جهان، و

مراکز مذهبى، نامه اى به اُسقف نَجران[2] (ابوحارثه) نوشت و طىّ آن نامه، 

ساکنان نجران را به آیین اسلام دعوت نمود. نمایندگان پیامبر وارد نجران شده، 

نامه ى پیامبر (ص) را به اسقف دادند، وى نامه را با دقّت خواند و براى تصمیم،

شورایى مرکّب از...

ادامه نوشته

بنی مزید و سلجوقیان

نورالدوله در سال474ق درگذشت وپسرش بهاء الدوله به قدرت رسيد واز سوی ملك شاه

 مورد تأييد قرار گرفت و بنا شد ساليانه40هزار دينار به خزانه سلطان بفرستد.([1])

 دوران حكومت بهاءالدوله كوتاه بود. او درسال479ق درگذشت وبعد از او 

پسرش صدقه به حكومت رسيد. ملك شاه حكومتش را تأييد كرد وخليفه هم برای او

 خلعت فرستاد.([2])صدقه ملقب به سيف الدوله بود.

 درسال483ق كه اعراب باديه نشين، بصره را غارت كردند وسپاهيان...

ادامه نوشته

رابطه نورالدوله با طغرل

«رابطه نورالدوله با طغرل» تقابل نور الدوله با طغرل يك واقعيت بودکه

به اعتقادات اين دو برمی گشت زیرا دولت بنی مزيد شيعه مذهب بودند و

حامی شيعيان ،طغرل خود را وفادار به خليفه عباسی و مذهب اهل سنت معرفی می نمود

به همین سبب ...

ادامه نوشته

نورالدوله و شیعیان

نورالدوله در ابتدای كارخود بر كوفه مسلط شد.زیراوی از ضعف آل بويه بهره برداری

لازم رابردو در اختلافات آنها دخالت كرد وتوانست مناطق زیادی درجنوب شرق عراق

رابه قلمروحکومت خودالحاق کند ازطرفی هرچه قدرت آل بويه ضعيف می شد به قدرت

نورالدوله افزوده می شد. از سویی ...

ادامه نوشته

دولت بنی مزید

دولت بنی مزيد دولت «بنی مزيد» نمونه ای از نقش حضور شيعيان«بنی مزيد» از

 «بنی اسد» شاخه ای از قبايل مصر بود.([1]) مهمترين اقامتگاه های آن ها از

آبادان تا كوفه بود كه مناطق«واقصه»، «شقوق»، «زباله» «تاع» و «نعمانيه»

را در برمی گرفت. اين مناطق به دليل قرارگرفتن درمسيرجاده های تجاری و

كاروان های عبور حجاج از اهميت زيادی برخوردار بود.([2]) قبيله «بنی اسد» شيعه بودند و

«بنی عاضر» شاخه ای از اين قبيله بودند كه شهدای كربلا را ...

ادامه نوشته

حاکمیت سلجوقی و شیعه

ازآنچه گفته شدچنين بدست می آيد كه حاكميت سلجوقی،حامی قطعی تسنن بوده است

گرچه كارايی شيعه در امور دبيری،به رغم فشارهای زياد،نه تنها موجب خاموشی

شيعيان نشد بلكه رشد وگسترش آن رانيز به همراه آورد.وزارت تنی چند ازشيعيان

درحكومت های عباسيان که قبلاٌ نام برخی  ازآنها از جمله هبة الله محمدبن علی،

وزير المستظهر،سعدالملك اوجی،وزير محمد ملكشاه وشرف الدين انوشيروان خالدكاشانی،

وزير المسترشد ومحمود بن ملكشاه،گواه بارزی براين مدعی است. ذکرکردیم .

درمجموع اززمان حاکمیت سلجوقیان تا روی کار آمدن الناصر لدین الله

وضعیت سیاسی وفرهنگی شیعیان به مراتب بدتر ازدوره ی قبلی شد هرچند که

 به مرور توانستند جایگاه خود رادراکثرزمینه ها بازیابند.

الب ارسلان و شیعه

ازاين برخوردها معلوم می شود كه هم سلطان وهم امرای اوسنی ياشيعه درپادشاهی تسامح

داشتند.نظام الملك درمورد الب ارسلان نيزگزارش داردكه اواز اهل عراق

به عنوان كسانی كه به دمذهب وبد دين هستند يادمی كند وبه بزرگان خود می گويد :...

ادامه نوشته

ابن سينا و ابن مسكويه_داستان کوتاه

"ابوعلى بن سينا" هنوز به سن بيست سال نرسيده بو كه علوم زمان خود

 را فرا گرفت و در علوم الهى و طبيعى و رياضى و دينى زمان خود

 سرآمد عصر شد. روزى به مجلس درس "ابو على بن مسكويه"،

 دانشمند معروف آن زمان ، حاضر شد. با كمال غرور گردويى را

 به جلو ابن مسكويه افكند و گفت مساحت سطح اين را تعيين كن .

ابن مسكويه جزوهايى از يك كتاب كه در علم اخلاق و تربيت

 نوشته بود (كتاب طهاره الاعراق )، به جلو ابن سينا گذاشت و گفت :

"تو نخست اخلاق خود را اصلاح كن تا من مساحت سطح گردو را تعيين 

كنم ، تو به اصلاح اخلاق خود محتاجترى از من به تعيين مساحت سطح اين

 گردو".

بوعلى از اين گفتار شرمسار شد و اين جمله راهنماى اخلاقى او در

 همه عمر قرار گرفت .

مجدالملک

یکی دیکر از شیعیان که نامش در منابع به خوبی یاد شده است مجدالملک است :

«این مجدالملك»همان كسی است كه خيرات بسيار فرموده،چون قبر

امام حسن بن علی،زين العابدين، محمد باقروجعفرصادق،مشهد موسی كاظم،محمدتقی(ع)

 وبسی ازمشاهدسادات علوی واشرف فاطمی بنا فرموده واين شخص يكی ازشيعيان بوده

 است درمتن متهم شده كه شخصی راصرفاً به جهت آنكه نامش ابوبكر بوده

دستور كشتن داده ولی بعد كه فهميده رافضی است،او راآزاد كرده است.([1])

اما مؤلف نقض باتكذيب اين مطلب،داستانی نقل می كند كه«مجدالملك»به دونفر

يكی نامش عمر وسنی وديگری  علی وشيعی بدهكاربود.اوبه سنی پول نقد داد اما

 به شيعه نسيه.ديگران تعجب كردند كه عجب نيست عمر رانقد می دهی وعلی رانسيه؟

مجدالملك گفت:می دانم اما تاجهانيان بدانند كه درپادشاهی ومعامله تعصب روانباشد و

 یک طرفه نباشد كه من علی راحرمت دارم واين معنی ازوی پسنديده داشتند.([2])

[1]- همان اثر،ص219-220. [2]- قزوينی،رازی،نقض،ص82.

اختلافات میان ترکان،دیلمان وشیعیان

اين مطلب كه اختلافات ميان تركان،ديلمان وشيعيان موجب اصرار تركها

برتسنن بوده دركلمات«نظام الملك»نيزهويدااست.او درجايی از قول آلب ارسلان

 نقل می كند كه به بزرگان گفت:«ديلم واهل عراق بیشتر بدمذهب وبداعتقاد و

بددين باشند وميان ترك وديلم،دشمنی وخلاف امروزينه نيست بلكه قديم است و

امروز خدای عزوجل تركان رااز بهراين عزيز كرده است وبرايشان مسلط گردانيده

 كه تركان مسلمان و پاكيزه اند وهوا و بدعت نشناسند.»([1])ودرهمين رابطه ...

ادامه نوشته

زندگینامه ی امام حسن عسکری(ع)

امام حسن عسکري (ع) در سال 232هجري در مدينه چشم به جهان گشود. مادر والا

 گهرش سوسن يا سليل زني لايق و صاحب فضيلت و در پرورش فرزند نهايت مراقبت 

را داشت، تا حجت حق را آن چنان که شايسته است پرورش دهد.

اين زن پرهيزگار در سفري که امام عسکري (ع) به سامرا کرد همراه امام بود و در ...
ادامه نوشته