خورشید

خلافت الناصر لدین الله

ابوالعباس احمد الناصرلدین الله، سی وچهارمین خلیفه عباس‍ی بود که در سال ۵۵۳ق متولد شد.([۱]) دوران خلافت او طولانی ترین دوره خلافت خلفای عباسی است که قریب به ۴۷سال طول کشید.خلافت الناصر لدین الله ابوالعباس احمد الناصرلدین الله، سی وچهارمین خلیفه عباس‍ی بود که در سال ۵۵۳ق متولد شد.([۱]) دوران خلافت او طولانی ترین دوره خلافت خلفای عباسی است که قریب به ۴۷سال طول کشید.([۲]) یعنی از سال ۵۷۵تا۶۲۲ق. این خلیفه قدرتمند توانست با تدبیر و دوراندیشی خود خلافت عباسی را پس ازمدتها ضعف وناتوانی وجنگهای بی ثمر مجدداً احیا نماید. او توجه خاصی به مسائل اجتماع‍ی واقتصادی داشت. حتی آن گونه که از تاریخ فخری برمی آید، ناصر شب ها در محلات بغداد گردش می کرد تا ازحال رعیت آگاه شود.([۳]) او دستور داده بود درمحله های بغداد خانه هایی بسازند که درآن به نیازمندان افطاری داده شود.([۴]) همچنین او نظام اطلاعاتی قدرتمندی دردستگاه خود به وجود آورد که هدفش کنترل مسائل سیاسی و اجتماعی بود. این نظام اطلاعاتی به گونه ای بود که مردم وصاحب منصبان در تمام اوقات فکر می کردند تحت کنترل هستند وحتی ناصر از اخبار درون خانه ی آنها هم مطلع می باشد.([۵])

البته هدف ناصر جلوگیری از شورش های احتمالی وعدم تضعیف خلافت بود که تا اندازه ای هم موفق شد این شیوه ی اطلاعاتی در تمام دوره ی ناصر وجود داشت تا اینکه در دوره خلافت ظاهر کنار گذاشته شدزیرا او می گفت: فایده ی کشف حال مردم در چیست؟([۶])ناصر همچنین به مسائل علمی وعلما اهمیت می داد تا جایی که شیخ شهاب الدین، که از بزرگان صوفیه وصاحب فتوا بود، به دربار راه یافت و نماینده ی سیاسی خلیفه شد.([۷])

منبع:

[۱] – ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۲۷، ص۶٫

[۲] – همان اثر، ج۲۷، ص۶٫

[۳] – ابن طقطقی، تاریخ فخری، ص۴۳۲٫

[۴] – ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۲۷، ص۷٫

[۵]- ابن طقطقی، تاریخ فخری، ص۴۳۲٫

[۶]- همان اثر، ص۴۳۳٫

[۷]- عطاملک جوینی، تاریخ جهانگشای، ج۲، ص۹۸٫