خورشید

سئوال: آیا روایت جابر مى تواند دلیل جواز ویران کردن قبور باشد؟

جواب: یکى از دلائلى که وهابیان براى عدم جواز بناى بر قبور و جواز هدم قبور ذکر کرده اند روایتى است که جابر از رسول خدا(صلى الله علیه وآله) نقل کرده و به طرق مختلف و الفاظ گوناگونى نقل شده است و ما در این جا آنرا از صحیح مسلم نقل مى کنیم:«من جابر، قال: نَهى رَسُول اللّه(صلى الله علیه وآله) أن یَجصّصَ القبر وَ أن یُقعَدَ عَلَیه و اَنْ یُنبى عَلَیْه»(1) ابوبکر بن ابى شیبه از حفص بن غیاث از ابن جریح از ابى الزبیر نقل کرده از جابر که گفت: رسول خدا(صلى الله علیه وآله) از گچ کارى قبر و نشستن بر روى قبر و ساختن بنا بر آن نهى فرمود.
این حدیث از نظر متن، داراى اضطراب است و به گونه هاى مختلفى نقل شده است،متنى که خواندیم مطابق صحیح مسلم و سنن ابى داوود است. در بعضى کتابهاى دیگر متن روایت بدین صورت است: «نهى النّبى(صلى الله علیه وآله) اَن تجصّصَ القُبُور وَ أن یکتب علیها و اَن ینبى علیها و اَن تُوطَّأ»(2).رسول خدا(صلى الله علیه وآله) از گچ کارى قبر و نوشتن بر آن و از بنا ساختن بر قبر و راه رفتن بر روى آن نهى فرمود.
در سنن نسائى نیز چنین آمده است: «نَهى رسول اللّه(صلى الله علیه وآله) عن تقصیص القبور اَو یُبنى علیها او یجلسَ علیها أحدٌ»(3) رسول خدا(صلى الله علیه وآله) از گچ کارى و بناى بر قبور و نشستن بر روى آنهامنع فرمود.
در کتب روائى اهل سنت نیز این حدیث، با متنهاى متفاوتى نقل شده است، روایاتى که این روایتها را نقل کرده اند همگى از این چند نفر و آنها هم از جابر نقل نموده اند و بسیار بعید است که چند روایت باش. البته اگر راوى ها متعدد بودند، احتمال داشت که هر کدام، روایتى جداگانه باشد; اما در مورد این روایت باید گفت یک روایت است که دچار اضطراب متن است.
علاوه بر این، به این روایت ها نیز عمل نشده است، یعنى سیره مسلمین غیر از وهابى ها! بر این بوده است که بر قبر بنا مى ساختند و روى آن چیز هایى مى نوشتند.
 

1.صحیح مسلم بشرح النووى، ج 7، ص 27.
2.الجامع الصحیح، ج2، ص 368، ح 1052
3.سنن نسائى، ج 4، ص87