در آیات و روایات متعددی با تعبیرات گوناگون، از پذیرش اسلام توسط غیرعرب و ایرانیان سخن به میان آمده است. این موضوع بیانگر امور زیر است:

1- توجه خاص قرآن و پیامبر اعظم (ص) به ایرانیان

2- ایرانیان در پیشگامی به حقایق و ارزشها، لیاقت و اشتیاق عمیق دارند.

3- اسلام ایرانیان از اهمیت فوق العاده و ژرفی برخوردار و سرچشمه شایسته ای برای رونق و گستردگی اسلام در همه جهان خواهد شد.

در این زمینه هم از قرآن میشه استفاده کرد و هم از روایات

اكنون برخی از آیات  در این زمینه مورد بررسی قرار می گیرد:

الف) آیات

هر گاه به برخی از رازها و ریزه كاری های آیات قرآن و سخنان ارزنده پیامبر اكرم(ص) درباره ارزش ایرانیان پی ببریم، روشن می شود كه در چهارده سده پیش، از مردم این سرزمین كهنسال آریایی به نیكی یاد كرده و آنان را مردمان خداشناس، دلیر و استوار بر پیمان و برخوردار از هوش و شایستگی خدادادی معرفی نموده است. جای ژرف بینی است كه آیه های ستایش آمیز هنگامی نازل شده و پیامبر (ص) آن ها را وابسته به ایرانیان دانسته و از آنان به نیكی یاد كرده است كه هنوز ایرانیان مسلمان نشده بودند تا این گمان در دل پدید آید كه پیامبر برای خوش آمد ایرانیان چنین سخنانی گفته است.

1- ای كسانی كه ایمان آورده اید، هر كس از شما از آیین خود بازگردد خداوند در آینده جمعیتی را می آورد كه (دارای این ویژگی ها هستند)؛ خدا آن ها را دوست دارد، و آن ها خدا را دوست دارند. آن ها در برابر مؤمنان متواضع و در برابر كافران سخت و نیرومندند. آن ها در راه خدا جهاد می كنند و از سرزنش ملامت گران هراسی ندارند. (مائده/54)

در روایت آمده شخصی پس از نزول این آیه از پیامبر (ص) پرسید منظور از این آیه چیست؟ و افرادی كه دارای این ویژگی ها هستند، چه كسانی اند؟ پیامبر (ص) در پاسخ دست بر شانه سلمان نهاد و فرمود: «هذا و ذووه» منظور این شخص و قوم او هستند، سپس افزود: «لو كان الذین بالثریا لتناوله رجال من ابناء الفارس» اگر دین آویخته در ستاره ثریا باشد و در آسمان ها قرار گیرد، مردانی از فارس- ایران- آن را به دست می آورند.

( طبرسی، مجمع البیان، ج 7، ص 78- كشاف، ج 1ص 646 فخر رازی، تفسیر،ج 12، ص 22)

ای كسانی كه ایمان آورده اید، هر كس از شما از آیین خود بازگردد خداوند در آینده جمعیتی را می آورد كه (دارای این ویژگی ها هستند)؛ خدا آن ها را دوست دارد، و آن ها خدا را دوست دارند. آن ها در برابر مؤمنان متواضع و در برابر كافران سخت و نیرومندند. آن ها در راه خدا جهاد می كنند و از سرزنش ملامت گران هراسی ندارند.

2- اگر از فرمان خدا و رسولش سرپیچی كنند، خداوند مردمی فرمانبردارتر از شما را جایگزین شما خواهد كرد كه آن ها از شما بهترند.(محمد/38)

ابوهریره روایت كرده است تعدادی از یاران رسول خدا در حالی كه در كنار حضرت بودند، گفتند: یا رسول ا... این افراد كه خداوند در قرآن از آنان یاد كرده است، چه كسانی هستند؟ حضرت دست خود را روی ران سلمان زد و فرمود: منظور از آن این شخص و قوم اوست، سوگند به خداوندی كه جانم در دست اوست اگر ایمان در ستاره ثریا باشد، مردانی از فارس آن را به چنگ خواهند آورد.(طبرسی، پیشین، ج 23/ص 96)

3- اگر خدا بخواهد شما را می برد و دیگران را به جای شما می آورد و خداوند بر هر كاری تواناست.(نساء 133)

روایت شده است كه وقتی این آیه نازل شد، رسول خدا دست خود را به پشت سلمان زد و فرمود: آن قومی كه می آیند و در پذیرش اسلام و دعوت حق تعالی از شما اعراب پیشی می گیرند، قوم این مرد- ایرانی ها- هستند.(آلوسی، روح المعانی، ج 4- ص 241)

پیامبر اکرم

4- اگر این قوم نسبت به آن - هدایت الهی - كفر ورزند، ما قومی را كه هرگز كافر نشوند برمی گماریم.(انعام 89)

مفسران بزرگی در تفاسیر خود نقل كرده اند كه منظور از این جمعیت - نگهبان دین- ایرانیان هستند.(محمد رشیدرضا، المنار، ج 7، ص 594)

5- دیگرانند از مردم كه هنوز به گروه مسلمانان نپیوسته اند- یعنی در آینده می پیوندند و مسلمان می شوند- و اوست ارجمند سنجیده كار.(جمعه 3)

هنگامی كه سوره جمعه نازل شد پیامبر اعظم(ص) آیه های آن را برای مردم می خواند تا این كه به آیه یاد شده رسید. مردی از آن حضرت پرسید: این گروه چه كسانی هستند كه هنوز به ما نپیوسته اند؟ پیامبر(ص) دستش را روی سر سلمان قرار داد و فرمود: سوگند به آن كه جانم در دست اوست، اگر ایمان در ثریا هم باشد مردانی مانند این، بدان دست می یابند.(طبرسی، پیشین، ج 9، ص 429- سیوطی، الدرر المنثور، ج 8، ص 153)