خدمات ال بویه به شیعه
یا خیر واگر شیعه بودند ؟آیازیدی بودند ویا امامی ،همچنین درباره هرکدام ازاین سلاطین بویی
باز حرف وحدیث های زیادی است که رفتارشان براساس چه گرایشی بوده است و
مطلب دیگراین که اگر شیعه بودند؟ که بودند چرا سلسله خلافت عباسیان را منقرض نکردند و...
ولی چون موضوع بحث مانیست ؛به آن نمی پردازیم .
امّاآنچه به طورکلی می توان ادعاکرد این که درحقیقت نقش آل بويه در گسترش وحفظ شيعه
يكی از مهم ترين موضوعات تاريخ شیعه می باشد. منصب نقابت ومنصب های ديگری كه
در دوره آل بويه در ميان شيعيان جنبه رسمی پيدا كرد سبب تقويت شيعه در تمام زمینه هاگرديد
وعالمان شيعه نقش مهمی درامور سیاسی، فرهنگی و دینی پيدا كردند وآثار علمی وعملی مهمی
ازخود برجای گذاشتند كه در اعتلای مذهب شيعه ورشد وگسترش آن بسيار مؤثر افتاد.
آنها با استفاده از نفوذ وقدرت دولت آل بويه به تأسيس مراكز علمی وفرهنگی اقدام كردند كه در
ذيل آن توانستند خدمات ارزنده ای انجام دهند زیرا حضور آل بويه دربغداد وشيعه بودن
آنها فرصتی مناسب واستثنايی برای شيعيان ايجاد كرد. بنابراين می توان گفت يكی از
مهمترين عوامل مورد اتفاق همه ی محققان شیعه شناسی در افزایش قدرت شیعه در همه
زمینه ها حاکمیت آل بویه در بغداد بوده است، زيرا هرچند با آمدن آل بويه به بغداد
اختلافات شيعه وسنی افزايش يافت ومحله «كرخ» شيعيان به دفعات طعمه حريق شد و
جنگ ودرگيری به شدت افزايش يافت واز اين مسأله صدمات فراوانی به شيعيان وارد آمد،اما
حكومت آل بويه يك حكومت شيعی بود ودر پيشرفت مذهب شيعه بسيار تلاش می كرد.
سخن دربارۀ آل بويه واقدامات آن در بغداد وتحولات اين دوره بسيار زياد است ولی
موضوع تحقيق ما نيست.دركل بايد گفت شيعيان دراين زمان به بسياری از اهداف بزرگ
خود رسيدند واز لحاظ فرهنگی واعتقادی بارخود رابستند وبه يك انسجام وتشكل واقعی
دست پيدا كردند كه از بدو تشكيل هستۀ شيعه دردوران حضرت علی(ع) تا اين تاريخ
هيچ گاه چنين موقعيتی نصيب آنها نشده بود واين مرهون حكومت آل بويه بود. فرصتی
كه شيعيان وبزرگان شيعه وعلما دراين دوره بدست آوردند، تا به بازسازی وتكوين
مكتب شيعه بپردازند.اين فرصت استثنايی بود كه دردوران بعدی هم بدست نيامد .مگر
در دوره صفويه دردوره ی آل بویه بودکه علمای بزرگی چون سيد رضی، سيد مرتضی
از بزرگترين نقيبان ،فقها،ومحدثان شیعی ظهورکردند، و خدمات ارزنده ای در
زمينه های فكری وفرهنگی کلام وفقهی انجام دهند وشيخ مفيد وشيخ طوسی درادامه این
نهضت علمی توانستند از اين فرصت نهايت بهره برداری را انجام داده ومرام نامه و
تمام شالوده شیعه راتدوین تئوریزه نمایند واین اقدامات وتلاشهادرحقیقت توانست عملیاتی شود
وهمین زحمات واستحكام بعدها همچنان شيعه راحفظ كرد وتأليفات وشاگردان شيخ طوسی
در شيعه را بيمه كرد ونهاد مرجعيت رابنا نهاد وماندگار شد، همگی مرهون آل بويه بود چرا
كه اين موفقيت ها واقدامات فكری وفرهنگی در سایه ی حركت آل بويه ممكن بود آل بويه
با تجليل وتقدير واحترام نسبت به طالبان علم ورجال علمی وبخشش اموال فراوان به آنها
ونشر كتب وحقوق تأليف وتصنيف به نويسندگان، علاقه مندان به علم ودانش را مورد
تشويق قرار دادند. آنها گنبد وبارگاه هايی برضريح های ائمه معصوم(ع) وبزرگان شيعه
برافراشتند. پيرامون آنها خانه ها ومنازلی بنا كردند ومردم را هم تشويق نمودند تا گرد
مشاهد مشرفه ی آن ها مقیم شوند ونهرهای آب به سوی این خانه ها جاری ساختند و
برای ساکنان آن ها هم ماهیانه مقرر کردند. شیعیان هم در این دوره پیاده و سواره
برای زیارت اهل قبور اهل بیت(ع) مجاور شدند وکمک شایانی به رونق محله های
اطراف آن کردند.([1])
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
[1] - محمدحسين مظفر، تاريخ شيعه،ص154-155
صفحه ی فیس بوکم :