شبهاتى پیرامون «آیه ولایت»
پاسخ: پیرامون آیه ولایت چند شبهه مطرح است که ذیلاً بیان مى گردد:
الف: ظاهراً مراد از ولایت در این جا أولى به تصرف نیست بلکه محبت و یارى است و قرینه آن آیات قبل و بعد از این آیه مى باشد.
در پاسخ این شبهه باید گفته شود که اولاً: این آیات یک جا نازل نشده تا لازم باشد همگى به یک معنا باشد.
ثانیاً: زمانى لازم است که آیات به یک معنا باشد که مانعى وجود نداشته باشد، در حالى که در این جا مانعى هست و آن اینکه اگر ولایت در این جا به معناى محبت و یارى باشد، حصر در آیه صحیح نیست زیرا محبت و نصرت مخصوص گروهى از مؤمنین با این مشخصات نیست بلکه همه مؤمنین را شامل مى شود.
ب: اگر آیه در مورد على(علیه السلام) است پس چرا صیغه جمع به کار برده شده است؟
در پاسخ این شبهه نیز باید گفت اولاً: در قرآن کریم موارد دیگرى نیز وجود دارد که براى افراد غیر جمع ضمیر جمع به کار برده شده است مثل آیه مباهله که تعبیر به نِسائَنا نموده، در حالى که تنها زنى که همراه رسول اکرم(صلى الله علیه وآله) بود دختر ایشان حضرت فاطمه(علیها السلام) بود. و نیز عرب از این موارد بسیار دارد و در این جا به کار بردن ضمیر جمع به جهت تعظیم على(علیه السلام) بوده است.
ثانیاً: جناب زمخشرى در کشاف به نکته دیگرى در این رابطه اشاره مى کند و آن اینکه: در آیه ضمیر جمع به کار برده شده تا گفته شود سجیّه و سیره مؤمنین باید این چنین باشد تا دیگران هم به چنین عملى رغبت نمایند. و از حال فقراء و مساکین غفلت نورزند و در این رابطه تأخیر ننمایند حتى اگر مشغول نماز هستند.
ج: گفته شده که على(علیه السلام) هنگام نماز آنچنان غرق در مناجات و توجه به حضرت حق جلّ و أعلى مى شد که تیر از پایش کشیدند ولى حضرت متوجه نشدند، پس چگونه در این جا متوجه سائل شده است؟
در پاسخ این شبهه باید گفت: توجّه به سائل توجّه به غیر حقّ نیست. او در این حالت نیز توجّهش به حقّ بوده و لحظه اى از او غافل نشده است و همین توجّه باعث شده که از مسکین و سائل غافل نشود و وظیفه خویش در قبال او را که یک وظیفه الهى است، به نحو احسن انجام دهد.
الف: ظاهراً مراد از ولایت در این جا أولى به تصرف نیست بلکه محبت و یارى است و قرینه آن آیات قبل و بعد از این آیه مى باشد.
در پاسخ این شبهه باید گفته شود که اولاً: این آیات یک جا نازل نشده تا لازم باشد همگى به یک معنا باشد.
ثانیاً: زمانى لازم است که آیات به یک معنا باشد که مانعى وجود نداشته باشد، در حالى که در این جا مانعى هست و آن اینکه اگر ولایت در این جا به معناى محبت و یارى باشد، حصر در آیه صحیح نیست زیرا محبت و نصرت مخصوص گروهى از مؤمنین با این مشخصات نیست بلکه همه مؤمنین را شامل مى شود.
ب: اگر آیه در مورد على(علیه السلام) است پس چرا صیغه جمع به کار برده شده است؟
در پاسخ این شبهه نیز باید گفت اولاً: در قرآن کریم موارد دیگرى نیز وجود دارد که براى افراد غیر جمع ضمیر جمع به کار برده شده است مثل آیه مباهله که تعبیر به نِسائَنا نموده، در حالى که تنها زنى که همراه رسول اکرم(صلى الله علیه وآله) بود دختر ایشان حضرت فاطمه(علیها السلام) بود. و نیز عرب از این موارد بسیار دارد و در این جا به کار بردن ضمیر جمع به جهت تعظیم على(علیه السلام) بوده است.
ثانیاً: جناب زمخشرى در کشاف به نکته دیگرى در این رابطه اشاره مى کند و آن اینکه: در آیه ضمیر جمع به کار برده شده تا گفته شود سجیّه و سیره مؤمنین باید این چنین باشد تا دیگران هم به چنین عملى رغبت نمایند. و از حال فقراء و مساکین غفلت نورزند و در این رابطه تأخیر ننمایند حتى اگر مشغول نماز هستند.
ج: گفته شده که على(علیه السلام) هنگام نماز آنچنان غرق در مناجات و توجه به حضرت حق جلّ و أعلى مى شد که تیر از پایش کشیدند ولى حضرت متوجه نشدند، پس چگونه در این جا متوجه سائل شده است؟
در پاسخ این شبهه باید گفت: توجّه به سائل توجّه به غیر حقّ نیست. او در این حالت نیز توجّهش به حقّ بوده و لحظه اى از او غافل نشده است و همین توجّه باعث شده که از مسکین و سائل غافل نشود و وظیفه خویش در قبال او را که یک وظیفه الهى است، به نحو احسن انجام دهد.
1. گردآوری از کتاب: شبهای پیشاوُر، مرحوم سلطان الواعظین شیرازی، ناشر: دارالکتب الاسلامیه، چاپ چهل و چهارم، ص 450 تا 453.
+ نوشته شده در چهارشنبه پانزدهم خرداد ۱۳۹۲ ساعت 3:52 توسط امین
|
صفحه ی فیس بوکم :