خورشید

پاسخ: این آیه گر چه در لابه لاى آیاتى مى باشد که مربوط به زنان پیامبر(صلى الله علیه وآله) است ولى سیاق آن به صورت قابل توجهى تغییر کرده است و ضمیرهاى آن بر خلاف آیات قبل و بعد، جملگى مذکر است که این خود گویاى مطلبى است و ما پس از بررسى این آیه شریفه از جهات مختلف، به این نتیجه مى رسیم که آیه مخصوص خمسه طیبه یعنى جناب پیامبر اعظم، علىّ، فاطمه و حسنین(علیهم السلام) است.
ابتدا باید ببینیم شأن نزول آیه چه بوده و آیا نصى در مورد آن از پیامبر(صلى الله علیه وآله) وارد شده یا خیر؟ از شأن نزول آیه که روایات متواترى در مورد آن است این گونه استفاده مى شود که این آیه در خانه ام سلمه که یکى از همسران با فضیلت پیامبر(صلى الله علیه وآله) بوده نازل شده است و ماجرا از این قرار بود که حضرت رسول(صلى الله علیه وآله) به همراه علىّ، فاطمه و حسنین(علیهم السلام) تحت کساء بودند که این آیه نازل شد، ام سلمه از پیامبر(صلى الله علیه وآله) اجازه مى خواهد تا به آن جمع ملحق شود ولى حضرت اجازه نداده و فرمودند: «و أنتِ الى خیر» یعنى عاقبت تو به خیر خواهد بود.
جماعت کثیرى از صحابه شأن نزول آیه را در مورد خمسه طیبه(علیهم السلام) نقل کرده اند. افرادى همچون سعد ین ابی وقّاص ، انس بن مالک، ابن عباس، عایشه، ابوهریره و...
که در کتب معتبر اهل تسنن موجود است از جمله:
صحیح ترمذى، کتاب تفسیر قرآن، باب 34، جلد 5، صفحه 320 و 351.
مسند احمد حنبل، جلد 2، صفحه 298 و جلد 4، صفحه 107 و جلد 6، صفحه 292.
تفسیر طبرى، جلد 22، صفحه 6.
تفسیر ابن کثیر، جلد 3، صفحه 458.
شواهد التنزیل، جلد 2، صفحه، 76 و 77.
نکته دیگرى که در این رابطه بسیار قابل توجه مى باشد این است که پیامبر(صلى الله علیه وآله) مدّت مدیدى صبح ها هنگام خروج از منزل براى اقامه نماز، به درب خانه على(علیه السلام) و فاطمه(علیها السلام) مى آمدند و مى فرمودند: «السّلام علیکم یا أهل بیت النّبوّة إِنَّما یُریدُ اللّهُ لِیُذْهِبَ...»
این روایت را 9 نفر از اصحاب نقل فرموده اند.
از طرفى مى بینیم هیچ یک از زنان پیامبر(صلى الله علیه وآله) راجع به این آیه هیچ ادعایى ندارند. بلکه همان طور که گذشت، ام سلمه اعتراف دارد که این آیه شامل آن ها نمى شود و اگر این چنین بود زنان پیامبر(صلى الله علیه وآله) خصوصاً جناب عایشه، از آن یاد مى نمودند و حال آن که مى بینیم اصلاً چنین ادعایى وجود ندارد و خود این مطلب بر این دلالت مى کند که این آیه شامل آن ها نمى شده.
از سوى دیگر مى بینیم خود اهل بیت(علیهم السلام) در موارد متعددى به این آیه تمسک کرده اند. مثلاً على(علیه السلام) در روز شورا براى اثبات برترى خود، به این آیه تمسک مى کند و اعضاى شورا که جملگى از صحابه بودند نه تنها انکار نمى کنند بلکه تأیید هم مى نمایند.(1)
همان طور که ملاحظه مى فرمایید در بین صحابه در این که آیه ذکر شده، مخصوص خمسه طیبه است، هیچ اختلافى نیست، حتى سیصد نفر از تابعین، آن را نقل نموده اند و تنها کسى که در این مطلب مخالف عقیده دیگران است، عکرمه مى باشد که از تابعین به شمار می رود و اوّلاً به نظر علماى رجال از اهل تسنن، او شخصى دروغگو است و ثانیاً در مقابل آن همه صحابى و تابعى، حرف او هیچ اعتبارى نخواهد داشت.
جناب طبرى در تفسیر خویش وقتى به این آیه مى رسد، 16 روایت معتبر، براى اثبات این که مصداق آیه، خمسه طیبه مى باشند را ذکر مى کند.(2)(3)