خورشید

سوال: امام حسین(ع) در روز عاشورا چه معارفی را در ضمن اشعارشان بیان داشتند؟

جواب: این اشعار که در نوع خود بى نظیر است، بیانگر مکتب امام حسین(علیه السلام) و عمق افکار آن حضرت در روز عاشورا است:
«فَإِنْ تَکُنِ الدُّنْیا تُعَدُّ نَفیسَةً *** فَإِنَّ ثَوابَ اللّهِ أَعْلى وَ أَنْبَلُ
وَ إِنْ یَکُنِ الاَْبْدانُ لِلْمَوتِ اُنْشِأَتْ *** فَقَتْلُ امْرِىء بِالسَّیْفِ فِی اللّهِ أَفْضَلُ
وَ إِنْ یَکُنِ الاَْرْزاقُ قِسْماً مُقَدَّراً *** فَقِلَّةُ سَعْیِ الْمَرْءِ فی الْکَسْبِ أَجْمَلُ
وَ إِنْ تَکُنِ الاَْمْوالُ لِلتَّرْکِ جَمْعُها *** فَما بالُ مَتْرُوک بِهِ الْمَرْءُ یَبْخَلُ»
(اگر دنیا چیزى ارزشمند شمرده شود، به یقین پاداش الهى برتر و ارزشمندتر است.
و اگر بدن ها براى مرگ آفریده شده، مطمئنّاً شهادت در راه خدا به وسیله شمشیر بهتر است!
اگر رزق و روزى براى بشر مقدّر و معیّن شده، پس اجتناب از حرص در کسب مال زیباتر است.
اگر جمع آورى اموال براى وانهادن (و به دیگران سپردن) است پس چرا آدمى نسبت به انفاق آن بخل بورزد؟!).(1)
قُندوزى دانشمند معروف اهل سنّت اضافه بر اشعار بالا، این اشعار را نیز از گفته امام(علیه السلام) ذکر مى کند:
«عَلَیْکُمْ سَلامُ اللّهِ یا آلَ اَحْمَدَ *** فَإِنّی أَرانی عَنْکُمُ الْیَوْمَ أَرْحَلُ
أَرى کُلَّ مَلْعوُن ظَلُوم مُنافِق *** یَرُومُ فَنانا جَهْرَةً ثُمَّ یَعْمَلُ
لَقَدْ کَفَرُوا یا وَیْلَهُمْ بِمُحَمَّد *** وَ رَبُّهُمْ ما شاءَ فی الْخَلْقِ یَفْعَلُ
لَقَدْ غَرَّهُمْ حِلْمُ الإِلهِ لاَِنَّهُ *** حَلیمٌ کَریمٌ لَمْ یَکُنْ قَطُّ یَعْجَلُ»
(اى خاندان احمد! سلام خدا بر شما باد! من چنین مى بینم که امروز از میان شما کوچ خواهم کرد!
هر ملعون ستمگر منافقى را مى بینم که آشکارا آهنگ نابودى ما کرده و سپس عمل مى کند!
اى واى بر آنان! که به محمّد(صلى الله علیه وآله) و پروردگارشان ـ که هر چه اراده کند درباره مردم انجام مى دهد ـ کفر ورزیده اند!
شکیبایى خداوند آنان را مغرور ساخته، چرا که خداوند حلیم و کریمى است که شتاب نمى کند) (ولى سرانجام از آنها انتقام سختى مى گیرد).(2)
این اشعار از یک سو، اندرز و نصیحت و پیامى است به تمام انسانها که در هر عصر و هر زمان زندگى مى کنند.
به آنها مى گوید: تن به ذلّت ندهید، زندگى این زندگى دنیا نیست، سراى جاویدان و دار بقاء الله، جایگاه اصلى ماست.
حیف از این بدن که در بستر بیمارى بمیرد! چه زیباست که سرانجام در راه خدا به خون آغشته گردد و در صف شهیدان جاى گیرد!
و از سوى دیگر، نشان مى دهد که امام(علیه السلام) با افتخار به استقبال شهادت مى رود، و از هیچ چیز نمى هراسد. بر چهره مرگ، مرگى که در راه خداست، مرگى که الهام بخش بندگانِ دربند، در طول تاریخ خواهد بود، لبخند مى زند، و از میدان کربلا به همه جبّاران پیغام مى فرستد که از قدرت دو روزه خود مغرور نشوید، بدبختى و رسوایى در انتظار شماست!(3)

پی  نوشت:

(1) . بحارالانوار، ج 45، ص 49 و مقتل الحسین خوارزمى، ج 2، ص 33 (با مختصر تفاوت).
(2) . ینابیع المودة، ج 3، ص 81.
(3) . گرد آوری از کتاب: عاشورا ریشه ها، انگیزه ها، رویدادها، پیامدها، زیر نظر آیت الله مکارم شیرازی، ص 518.